Het Koreaanse masker is een uniek, tweeledig symbool: het belichaamt de betekenis van traditie en stelt de drager tegelijk in staat tot volledige zelfexpressie en bevrijding.
<Diverse Koreaanse maskers.>
<De Andong hahoetal is een heilige schat die al eeuwenlang de dorpen van Korea beschermt en behoort tot de meest kenmerkende beelden van de Koreaanse cultuur.>
Tal, het gezicht van de goden die naar de aarde zijn neergedaald
“Tal” is het Koreaanse woord voor “masker”. Voor de oude Koreanen was de tal een heilig symbool van de goden (of van een specifieke god). Daarom werd het masker bijzonder gewaardeerd en vereerd, en werd het altijd op een zekere afstand van de woonvertrekken bewaard. Tegelijkertijd geloofde men dat de tal ziekte en gevaar kon afweren. Het zingen en dansen in maskervoorstellingen vindt zijn oorsprong in de gewoonte om tot de goden te bidden voor vrede en voorspoed in het dorp, en om mensen te beschermen tegen gevaar en ziekte.
<Van de bangsangsital uit de Joseon-dynastie werd geloofd dat het tijdens koninklijke ceremonies boze geesten verdreef.>
Maskers die zingen en dansen
Naarmate de beschaving zich ontwikkelde, veranderde de functie van maskers geleidelijk: van heilige objecten in het sjamanisme tot vormen van vermaak en kunst. Tegen de vijftiende eeuw raakte het beeld van het masker als bron van opwinding en plezier tijdens festivals steeds steviger verankerd. Deze verschuiving in functie leidde tot het ontstaan van talchum (“maskerdans”) en talnori (“maskerspel”). Beide ontwikkelden zich tot unieke vormen van plattelandstheater, met per regio interessante en opmerkelijke verschillen in inhoud en benadering. De prachtige, karakteristieke maskers en maskerdansen van Korea, waaronder de Haeseo talchum uit de provincie Hwanghae, Sandae nori uit de provincie Gyeonggi, Ogwangdae nori en Deul nori uit de gebieden rond de Nakdong-rivier, en de Sajatal nori uit de provincie Hamgyeong, worden wereldwijd erkend om hun feestelijke, bezielde uitvoeringen. Zodra iemand een masker opzet – man of vrouw, jong of oud, adel of gewone burger – wordt iedereen bevrijd van sociale conventies en beperkingen. Ook de verschijningsvorm van het Koreaanse masker zelf is vrij van conventie. Toch weet iedereen een aspect van het masker te vinden waarmee hij of zij zich kan identificeren. Zo is het masker werkelijk het gezicht van de verborgen verlangens van het hart.
<Songpa Sandae nori uit de provincie Gyeonggi.>
<Een arts plaatst een acupunctuurnaald bij een patiënt in de Songpa Sandae nori.>
Koreaanse maskers zijn grotesk en zo levendig gekleurd dat sommigen ze vulgair kunnen vinden. De overdreven ogen, neus en mond lijken op haast willekeurige wijze op het masker te zijn aangebracht. De neus is vaak stomp, de ogen staan fel schuin omhoog en de mond is breed en sterk scheefgetrokken. Maskers worden beschilderd in levendige primaire kleuren, die zowel de individuele persoonlijkheid en sociale klasse van het personage uitdrukken als diens leeftijd en geslacht. Het masker van een ouder personage is bijvoorbeeld zwart en donker; dat van een jong personage rood en helder; en dat van een jonge vrouwelijke figuur wit. Wat persoonlijkheid betreft staat een rood, donker gekleurd masker voor roekeloosheid en agressiviteit; een geel of licht gekleurd masker typeert dwaasheid en onbekwaamheid; en een zwart of donker gekleurd masker verbeeldt een angstig, sociaal gemarginaliseerd personage. Om de dubbelhartigheid van een personage te symboliseren, worden maskers soms half rood en half wit geschilderd.
Als u gefascineerd bent door de expressieve kracht van Koreaanse maskers en de verhalen die zij vertellen, ontdek dan onze collectie handgemaakte traditionele maskers die deze vertellingen tot leven brengen.
Ontdek authentieke Koreaanse maskers
<Gangnyeong talchum, een van de Haeseo talchum uit de provincie Hwanghae.>
<Een oude echtgenoot en echtgenote beelden een ruzie uit in Gangnyeong talchum.>
Talchum: de wereld bespotten terwijl men het gezicht van een ander draagt
Een levendig festival waarin acteurs groteske maskers dragen, hun lichaam bewegen op hun eigen ritmes, de wereld naar hartenlust toeroepen en hun opgesloten verlangens en onderdrukte woede loslaten—dat is een treffende beschrijving van de Koreaanse maskerdans.
<Bongsan talchum, een van de Haeseo talchum uit de provincie Hwanghae.>
De Bongsan talchum is een van Korea’s meest representatieve maskerdansen. De Bongsan talchum bestaat uit zeven aktes en is een openluchtvoorstelling (“madanggeuk” in het Koreaans) die dans, muziek en dramatische dialogen combineert. In de madanggeuk bestaat geen duidelijke scheiding tussen podium en publiek; toeschouwers grijpen vrij in het spel in. Deze onbegrensde interactie tussen publiek en acteurs maakt de madanggeuk tot een zeer unieke traditionele podiumkunst, zowel in Korea als wereldwijd. Het hoofdpersonage van de Bongsan talchum is Malttugi, een dienaar van een yangban-familie (de hogere klasse). De yangban-klasse, afvallige boeddhistische monniken en tirannieke, patriarchale mannen worden gedurende de voorstelling bespot en gehekeld. Zo krijgen de moeilijkheden van de gewone bevolking, evenals hun wil tot verzet, een stem. Het zijn opvattingen die voor hen in het “echte” leven moeilijk—zo niet onmogelijk—waren om uit te spreken.
<Een monnik danst met een leeuw in Bongsan talchum. Boeddha stuurde een leeuw om de afvallige monnik te straffen; de monnik heeft berouw over zijn zonde en danst met de leeuw.>
De maskerdans is werkelijk een festival voor het volk, waarin onderdrukte verlangens en ambities zonder angst of schaamte kunnen worden getoond. De personages bespotten en hekelen de dubbelhartigheid en dwaasheid van de heersende klasse, en bidden om een nieuwe wereld en een betere toekomst. Het Koreaanse masker kan worden gezien als zowel het eigen gezicht als een verbeelding van onze hoop voor de toekomst.
<Bongsan talchum geeft uitdrukking aan de humor en satirische blik van het gewone volk.>
<Het personage Chwibari kijkt naar zijn bruid in de Bongsan talchum.>
<Bune (kokette vrouw) danst met een yangban (aristocraat) in Hahoe Byeolsingut Nori.>
<De verdorven monniken worden gehekeld in Hahoe Byeolsingut Nori.>
<Een jonge sjamaan, Somu, danst in Bongsan talchum.>
<Een ambachtsman maakt Cheoyong-maskers.>
* Foto’s met dank aan de Korea Tourism Organization en de Cultural Heritage Administration of Korea.