Traditionele Koreaanse geneeskunde – de eeuwenoude kunst en wetenschap van het genezen van het lichaam

De traditionele Koreaanse geneeskunde, die eeuwen geleden is ontstaan, is een eeuwenoude geneeswijze die niet alleen een ziekte of kwaal geneest, maar het hele lichaam holistisch behandelt.

<Een arts in de traditionele Koreaanse geneeskunde brengt acupunctuurnaalden aan bij een patiënt.>

Naalden, instrumenten van angst en genezing

Wanneer een klein kind zeurt, hoeven Koreaanse grootvaders alleen maar te zeggen: "Als je blijft zeuren, prikt de dokter een naald in je!" om het meteen te laten ophouden. De gedachte alleen al dat niet één, maar tientallen acupunctuurnaalden in de blote huid worden geprikt, roept bij velen grote angst op, niet alleen bij jonge kinderen – een bewijs van hoe diep acupunctuur in het dagelijks leven van Koreanen is verankerd. Acupunctuur, in het Koreaans "chim" genoemd, is een van de verschillende behandelmethoden van de traditionele Koreaanse geneeskunde.

<Een diagram van acupunctuurpunten op het menselijk lichaam in het Nationaal Museum van Korea.>

Traditionele Koreaanse geneeskunde: een bundeling van oosterse filosofie

Traditionele Koreaanse geneeskunde, die al sinds de oudheid bestaat, is gebaseerd op oosterse filosofie en werd ontwikkeld via medische uitwisselingen tussen landen die Chinese karakters gebruiken, zoals China en Japan. In de traditionele Koreaanse geneeskunde wordt het menselijk lichaam gezien als een universum in het klein. De principes, behandelmethoden en medicatie voor de fysiologie en pathologie van het lichaam worden verklaard door de yin-yang- en vijf-elementenleer, die uitgaat van het concept van yin en yang als werkingsprincipe van het universum. Ziekten worden daarom niet plaatselijk behandeld en genezen; ze worden veeleer beschouwd als het gevolg van een afwijking of verandering in het gehele lichaam en daarom holistisch behandeld.

<De "Taegukdo" (Diagram van het Grote Ultieme) uit Yi Hwangs "Tien diagrammen over het leren van wijzen." Dit diagram verklaart het menselijk lichaam als een miniatuurversie van het universum.>

<Kruidengeneesmiddel voorgeschreven in een Koreaanse kliniek voor traditionele geneeskunde.>

De traditionele Koreaanse geneeskunde probeert het lichaam niet te doorgronden via dissectie, experimenten of analyse, maar observeert in plaats daarvan de natuurlijke lichaamsfuncties zoals die zich voordoen, om een ziekte of aandoening te diagnosticeren. Ook beperkt zij de oorzaak van zelfs de kleinste kwaal nooit tot een lokale oorzaak, maar onderzoekt zij het hele lichaam om de reden voor de aandoening te vinden. Door de lichamelijke disbalans te corrigeren in plaats van een operatie of andere invasieve ingreep uit te voeren, kiest zij voor een benadering van natuurlijke genezing. Met andere woorden: de Koreaanse geneeskunde behandelt niet alleen de verschijnselen die door de ziekte worden veroorzaakt, maar probeert de oorzaak ervan te achterhalen, waarna die wordt weggenomen of verbeterd. Daarom is het vrijwel onmogelijk om de principes en filosofie van de traditionele Koreaanse geneeskunde in één woord of zin samen te vatten, of er werkelijk een logisch begrip van te krijgen. Het kan veel sneller en gemakkelijker zijn om de traditionele Koreaanse geneeskunde te begrijpen door de beroemde Koreaanse televisieserie Daejanggeum (Jewel in the Palace) te bekijken. Daejanggeum, dat het leven verbeeldt van een vrouwelijke koninklijke arts in de traditionele Koreaanse geneeskunde die 300 jaar geleden leefde, is een uitstekende populaire referentie over het leven van een arts in de traditionele Koreaanse geneeskunde en biedt de gelegenheid tot een dieper begrip van de theorieën en behandelmethoden van de Koreaanse geneeskunde.

<Heo Jun was de grootste geleerde van de traditionele Koreaanse geneeskunde van de Joseon-dynastie. De afbeelding toont Dongui Bogam (Principes en praktijken van de Oosterse geneeskunde), geschreven door Heo Jun, een levende schatkamer van de Oosterse geneeskunde die vandaag de dag nog steeds wordt geraadpleegd.>

Sasang constitutionele geneeskunde: wat is mijn constitutietype?

De traditionele Koreaanse geneeskunde ontwikkelde zich gedurende meerdere millennia volgens een uniek systeem. Tijdens de Joseon-dynastie werd het als ongepast beschouwd om Chinese geneeskunde (die was gebaseerd op de geologische kenmerken, het klimaat en de leefgewoonten van het Chinese volk) toe te passen op Koreanen. Daarom werd een vorm van geneeskunde ontwikkeld en bestudeerd die was afgestemd op het Koreaanse klimaat en de levenswijze van Koreanen. Dit leidde tot een aanzienlijke vooruitgang van de traditionele Koreaanse geneeskunde. In de negentiende eeuw opende de begaafde geleerde Yi Je-ma een nieuwe horizon met zijn 'constitutionele geneeskunde': de filosofie dat behandelmethoden voor dezelfde ziekte moeten worden afgestemd op elke individuele patiënt.

<Yi Je-ma, een geleerde uit de Joseon-periode op het gebied van traditionele Koreaanse geneeskunde, die de studie van Sasang-geneeskunde grondvestte.>

Constitutionele geneeskunde deelt de menselijke lichaamsconstitutie in vier typen in: Taeum-in (groter yin), Taeyang-in (groter yang), Soeum-in (kleiner yin) en Soyang-in (kleiner yang). Iemands constitutie wordt vanaf de geboorte bepaald door de grootte van de lichaamsorganen en hun kracht of zwakte, en blijft gedurende het hele leven hetzelfde. Daarom zijn er aantoonbare verschillen in persoonlijkheid, bewegingsstijl, eetgewoonten, psychologie, efficiëntie en aanpassing aan de omgeving op basis van iemands constitutietype. Om een evenwichtige en gezonde levensstijl te hebben, moet men de leefruimte, voeding, omgeving en beroepskeuze selecteren die het best bij de eigen constitutie passen. Bovendien verschillen de behandelmethoden en de voorgeschreven medicatie naargelang iemands constitutie, zelfs bij dezelfde aandoening. Constitutionele geneeskunde wordt verder toegepast op persoonlijke hygiëne, voeding, dagelijkse gezondheid en preventieve geneeskunde, wat heeft geleid tot de ontwikkeling van een unieke vorm van constitutionele fysiologie en pathologie. De constitutionele geneeskunde van Yi Je-ma, ontwikkeld nog vóór de bloedgroep- en constitutieclassificatiesystemen van de westerse geneeskunde, was de eerste in haar soort ter wereld en is als zodanig de trots van de Koreaanse geneeskunde. De onderstaande tabel biedt een korte samenvatting van constitutionele geneeskunde. Hoewel een nauwkeurig inzicht in de eigen constitutie moet worden verkregen via een professionele diagnose door een arts in de traditionele Koreaanse geneeskunde, is de tabel een leuke manier om ten minste een algemeen idee van het eigen constitutietype te krijgen.

* Foto's met dank aan de Encyclopedia of Korean Culture, de Korea Tourism Organization en de Cultural Heritage Administration of Korea.