Malarstwo buddyjskie – artystyczne arcydzieło koreańskiej sztuki buddyjskiej

Buddhist Painting – artistic masterpiece of Korean Buddhist art

Te wspaniałe malowidła są arcydziełami sztuki, emanującymi elegancją i artystycznym wyrafinowaniem w rzeźbiarskim pięknie postaci Buddy.


<Jedno z najwybitniejszych malowideł buddyjskich z dynastii Goryeo (918-1392): Wodnoksiężycowa Awalokiteśwara.>

Malarstwo buddyjskie, kwiat sztuki buddyjskiej

Sufit Kaplicy Sykstyńskiej w Watykanie zdobi fresk Michała Anioła przedstawiający biblijne stworzenie świata. Nawet osoby, które nie znają dobrze Kaplicy Sykstyńskiej, kojarzą Stworzenie Adama Michała Anioła; co roku niezliczeni odwiedzający przybywają tam, aby zobaczyć to zapierające dech w piersiach dzieło na własne oczy.


<To malowidło rytuału nektaru z dynastii Joseon ukazuje panoramiczną scenę obrzędu, w którym Budda prowadzi do nirwany wszystkie istoty cierpiące na tym świecie i w piekle przyszłego świata, ofiarowując im nektar zwany gamno, symbol nauki Buddy o oświeceniu.>

Podobnie jak europejskie katedry i świątynie, koreańskie świątynie buddyjskie wypełniają liczne malowidła. Znajdują się one nie tylko na ścianach, sufitach i filarach budynków; są wśród nich także taenghwa (malowidła z dekoracyjną bordiurą, przeznaczone do zawieszenia na ścianach), gyunghwa (ilustracje w księgach pism buddyjskich lub rysunki przenoszone na matryce drzeworytnicze) oraz malowidła na parawanach składanych. Choć malarstwo buddyjskie obejmuje różne formaty i przedstawia odmienne tematy, każde dzieło odznacza się najwyższym poziomem artyzmu.


<Trzej Buddowie Amitabha to malowidło ścienne znajdujące się za siedzącą postacią Buddy w Sali Raju świątyni Cheonunsa w Gurye.>

Estetyczne przedstawienie buddyjskiego świata Awatamsaki

W przeciwieństwie do odpowiedników z Tybetu, Chin i Japonii, postacie Buddy pojawiające się w koreańskich malowidłach buddyjskich mają bardzo ludzki wygląd. Wolne od sztywnych schematów i symbolicznych struktur, koreańskie malarstwo buddyjskie powstaje w sposób realistyczny, a zarazem wysoce artystyczny. Dzięki zastosowaniu czerwieni, zieleni i błękitu jako barw podstawowych, przeplatanych gliniastą żółcią i bielą, obrazy zyskują wyraz jednocześnie bliski i mistyczny. Ponadto Budda, zawsze umieszczony w centrum, przedstawiany jest jako bardzo duża postać, a liczni bodhisattwowie i pomniejsze bóstwa rozmieszczeni są symetrycznie po jego prawej i lewej stronie, co wyraża stabilny porządek świata.


<To malowidło z dynastii Joseon z 1703 roku przedstawia sześciu bodhisattwów otaczających Buddę Amitabhę, który wygłasza kazanie w raju.>

Tematyka malowideł często ukazuje Buddę wygłaszającego kazanie o Sutrze Lotosu na górze Youngchuksan (Kazanie na Youngsan) lub życie Siakjamuniego w ośmiu scenach. Inne przedstawienia obejmują Buddę Wajroczanę, Buddę Amitę, Buddę Medycyny, bodhisattwów, królów podziemi, siedmiu bogów opiekuńczych oraz oświeconego Buddę. Złotym wiekiem koreańskiego malarstwa buddyjskiego była dynastia Goryeo w XIII wieku. Jednak z powodu zniszczeń wojennych i pożarów niewiele dzieł z tego okresu przetrwało, a te, które istnieją do dziś, znajdują się w posiadaniu innych krajów, w tym Japonii. Dlatego większość malowideł buddyjskich w dzisiejszej Korei datowana jest na okres po XVII wieku. Buddyjskie malowidła z epoki Goryeo rzadko są udostępniane publiczności.


<Malowidło buddyjskie przedstawiające Awalokiteśwarę (Gwanseum-bosal), który wybawia istoty od cierpienia rzeczywistego świata.>


<Jedwabna taenghwa z dynastii Joseon, przedstawiająca bodhisattwów i generałów strzegących Buddy.>

Wodnoksiężycowa Awalokiteśwara

Wodnoksiężycowa Awalokiteśwara, zaprezentowana zachodniej publiczności po raz pierwszy w 2003 roku na wystawie w San Francisco, wzbudziła ogromne zainteresowanie kolorystyką, elegancją i spektakularnym rzeźbiarskim wyrazem. „The New York Times” cytował: „To odpowiednik Mona Lisy”. Jej ekspozycja stała się punktem zwrotnym, w którym artystyczne wyrafinowanie koreańskiego malarstwa buddyjskiego zostało ujawnione światu.


<Wodnoksiężycowa Awalokiteśwara, stworzona w 1310 roku za panowania dynastii Goryeo, została wystawiona w San Francisco w 2003 roku.>

Źródła wskazują, że oryginał był prawdopodobnie większy niż obraz, który znamy dziś. Jednak przy długości 4,3 metra i szerokości 2,54 metra jest to największe z zachowanych malowideł buddyjskich z epoki Goryeo. Ceniona za wyjątkowy stopień artystycznego dopracowania, Wodnoksiężycowa Awalokiteśwara miała powstać w 1310 roku jako rezultat ogromnej współpracy najlepszych nadwornych artystów Goryeo, zmobilizowanych przez króla Chungryeola i królową króla Chungseona. Z nieznanych przyczyn została później wysłana do Japonii, gdzie znajduje się dziś w chramie Kagami-jinja w prefekturze Shiga. Ponieważ stanowi ważne dziedzictwo kulturowe Japonii, a zarazem jest poważnie uszkodzona, obraz pozostaje pod ścisłą ochroną i nie jest udostępniany szerokiej publiczności.


<Wodnoksiężycowa Awalokiteśwara z dynastii Goryeo.>

Wodnoksiężycowa Awalokiteśwara w przejmujący sposób ukazuje duchowe zmagania ludzi, którzy uświadamiają sobie, że księżyc odbity w wodzie nie jest prawdziwym księżycem na niebie. Przedstawia wyznawców, którzy po kresie swoich wewnętrznych zmagań osiągnęli nirwanę pod opieką bodhisattwy Kwan Yin, wcielenia Buddy Amitabhy.

* Zdjęcia dzięki uprzejmości Encyklopedii Kultury Koreańskiej oraz Administracji Dziedzictwa Kulturowego Korei.