Jangseung to niezwykłe, wyraziste posągi, które stoją na straży Koreańczyków, chroniąc ich przed nieszczęściem w wioskach i przy odległych drogach.
<Kamienny jangseung z ostrymi kłami, uśmiechniętą twarzą i inskrypcją „Wielki Generał Ziemi”.>
Jangseung, strażnicy wiosek
Choć dziś w większości zniknęły z codziennego krajobrazu, jeszcze zaledwie 100 lat temu jangseung stawiano przy wejściu do niemal każdej wioski w Korei. Oprócz witania przybyszów te wyraziste słupy miały odstraszać złe duchy, którym przypisywano głód, klęski żywiołowe lub epidemie, takie jak ospa. Z biegiem lat jangseung zaczęto postrzegać jako obiekty religii ludowej, do których mieszkańcy wiosek modlili się o zdrowie swoich rodzin, dziecko, wspaniałego męża lub dobrą pannę młodą. W ten sposób niezłomne jangseung chroniły wioskę przed nieszczęściem, a zarazem pełniły rolę bóstwa opiekuńczego, wsłuchanego w życzenia i nadzieje mieszkańców. Każdego roku wieśniacy odprawiali rytuały jangseung, składając u stóp czczonego strażnika ofiary z ciastek ryżowych i owoców.
<Kamienne jangseung w Gasan-ri strzegą wioski przed epidemiami.>
Jangseung, towarzysz podróżnych
Jangseung stawiano nie tylko przy wejściach do wiosek, lecz także przy często uczęszczanych drogach jako drogowskazy, zwykle w odstępach około 4 lub 12 km. Ponieważ wyryto na nich nazwy sąsiednich wiosek, położenie znacznika oraz odległości od osad, ci szlachetni strażnicy pełnili funkcję przewodników i mile widzianych towarzyszy podróżnych. W czasach poprzedzających rozwój transportu publicznego i komunikacji widok tych silnych, niezniszczalnych opiekunów dla zagubionego wędrowca był nie do przecenienia. Dlatego jangseung stanowiły istotną część koreańskiego życia i kultury, którą dziś należy chronić i pielęgnować.
<Drewniany jangseung i poświęcona mu kapliczka w Hamdeok na Jejudo.>
Jangseung, symbol silnej żywotności ludu
Jangseung wykonywano najczęściej z drewna lub kamienia. Te, które przetrwały do dziś, to przeważnie postacie męskie i żeńskie z imionami zapisanymi na korpusach. Symbolicznie przedstawiają bóstwa opiekuńcze poprzez celowe przekształcenie ludzkich rysów twarzy. Oblicza charakteryzują się zgrubnie uformowanymi, wyłupiastymi oczami, nosem przypominającym pięść oraz wystającymi kłami i przednimi zębami; większość posągów jangseung ma na głowie kapelusz żołnierza lub urzędnika. Dzięki takiemu zniekształceniu i wyolbrzymieniu utalentowani rzemieślnicy jangseung ukazywali obraz bóstwa opiekuńczego, przywodzący na myśl potwora lub boga podziemi, a jednocześnie tworzyli swoisty portret zwykłych ludzi. Pierwsze wrażenie, jakie wywołuje jangseung, jest zarazem groźne i humorystyczne — ta dwoistość wydaje się wynikać z prób przedstawienia bóstw ludowych w sposób bardziej swojski i przystępny w codziennym życiu ludzi. Opadające, życzliwe twarze dziadka i babci jangseung w Dangsan w Buan, bezzębny, pomarszczony uśmiech babci jangseung oraz długie, splecione warkoczyki wąsów dziadka jangseung w świątyni Bulhoesa w Naju odzwierciedlają przyjazny, a zarazem satyryczny charakter ówczesnych zwykłych ludzi.
<Grupa drewnianych jangseung wzdłuż brzegów rzeki Namgang w Jinju.>
Większość drewnianych jangseung zbutwiała wraz z upływem lat, lecz wiele kamiennych jangseung zachowało się niemal doskonale w pierwotnej formie. Te imponujące kamienne posągi wiernie ukazują wartości estetyczne swoich czasów. Surowe mimo uśmiechu, a jednak piękne, zdają się wyrażać pewność siebie zwykłych ludzi. Swobodnie ukształtowane twarze jangseung w istocie odzwierciedlają wiele twarzy współczesnych Koreańczyków. Ich strój wiernie przedstawia koreańską klasę ludową. Jangseung, które dumnie i mocno stały przy wejściach do wiosek mimo podatności na działanie żywiołów, nie tylko łagodziły samotność mijających je podróżnych i chroniły osady przed chorobami oraz klęskami, lecz także przypominały o cieple Koreańczyków, którzy pozostawali pogodni i optymistyczni nawet w obliczu bardzo trudnych warunków. Pieśń o Byeongangsoe opowiada historię mężczyzny, który użył jangseung jako drewna na podpałkę i został za to zabity przez bogów — ukazuje to trwałą wiarę w siłę i żywotność jangseung, a przez to także samych Koreańczyków.
<Starsza kobieta modli się do opiekuńczego jangseung.>
<Ceremonia jangseung, podczas której ludzie modlą się o pokój i dobrobyt swojej wioski.>
* Zdjęcia dzięki uprzejmości Korea Tourism Organization oraz Cultural Heritage Administration of Korea.