Od niepamiętnych czasów Koreańczycy słyną na całym świecie z niezwykłego mistrzostwa w wyrobie łuków oraz legendarnej sztuki łuczniczej.
<Malowidło przedstawiające scenę polowania na ścianie grobowca Muyongchong ukazuje pełną energii jazdę konną ludu Goguryeo (37 p.n.e.–668 n.e.) .>
Suryeopdo, przedstawienie niezrównanej sztuki łuczniczej i jeździeckiej
Łuk był w starożytnej Korei niezbędnym narzędziem codziennego życia, które w epoce nowoczesnej ustąpiło miejsca bardziej zaawansowanej technologicznie broni. Łuk był symbolem króla, a strzały symbolizowały światło słoneczne. Wierzono, że znakomity łucznik to ktoś, kto potrafi panować nad słońcem — królem. Jumong, założyciel starożytnego koreańskiego królestwa Goguryeo (37 p.n.e.–668 n.e.), dosłownie oznacza „tego, który jest biegły w posługiwaniu się łukiem”. Lud Goguryeo słynął z wyjątkowego użycia łuku i strzał podczas jazdy konnej, o czym wspominają liczne historyczne anegdoty. W grobowcu Muyongchong z okresu Goguryeo, odkrytym na dawnych terenach mandżurskich, znajduje się starożytne, a zarazem dobrze zachowane malowidło ukazujące siłę i wigor ludu Goguryeo. Dzieło zatytułowane Suryeopdo (malowidło polowania) po prawej stronie przedstawia wóz ciągnięty przez białego wołu za dużym drzewem, po lewej zaś — wojowników podczas polowania. Pięciu mężczyzn na koniach, w kapeluszach ozdobionych piórami, napina łuki, polując na tygrysy i jelenie, a w oddali widnieją góry. Malowidło oddaje dynamiczną energię myśliwych pędzących przez góry i strumienie, a także jeźdźców wykonujących niezwykle trudny manewr: całkowicie puszczają wodze, skręcają tułów i wypuszczają strzały.
<Koreańskie łuki wyróżniają się wykorzystaniem rogów i ścięgien wołowych.>
Gakgung: najmniejszy tradycyjny łuk o największym zasięgu
Na świecie wyróżnia się zasadniczo trzy typy łuków: dansungung (łuk prosty), ganghwagung (łuk wzmocniony) oraz hapseonggung (łuk kompozytowy). Dansungung to prosty łuk wykonywany z drewnianych lub bambusowych prętów, używany głównie w południowo-wschodnich rejonach Ameryki Północnej, Oceanii i Afryki Subsaharyjskiej. W średniowieczu dansungung stosowano w regionach Europy położonych na północ od Alp. Ganghwagung ma korpus owinięty sznurem w celu zwiększenia odporności; jego przykłady odkryto w pozostałościach kultury Maglemose z mezolitu Europy Północnej. Łuki wzmocnione przez owinięcie fragmentu drewna wokół środkowej części korpusu znaleziono również na wyspach Aru w Indonezji, wśród afrykańskich Pigmejów, a także w Azji Północno-Wschodniej i na Alasce. Hapseonggung jest bardziej rozwiniętą wersją ganghwagung. Uważa się, że hapseonggung został wynaleziony przez koczownicze plemiona Azji Środkowej; odkrywano go wzdłuż wybrzeża Morza Śródziemnego oraz w regionach Azji Środkowej, Chin i zachodniej Ameryki Północnej. Wykonuje się go przez sklejenie dwóch warstw drewna lub przyklejenie zwierzęcych ścięgien do tylnej części korpusu łuku. Hapseonggung jest najbardziej zaawansowanym z trzech typów i był bronią wybieraną przez jeźdźców ze względu na dużą siłę, mimo stosunkowo niewielkich rozmiarów.
<Obraz Kim Hong Do przedstawia seonbi (intelektualistę z dynastii Joseon) posługującego się łukiem i strzałami w XVIII wieku, w okresie Joseon.>
Tradycyjne koreańskie łuki można podzielić na następujące kategorie: gakgung, gogung, jeongryanggung, yegung, mokgung, cheolgung i cheoltaegung. Gakgung był używany przede wszystkim w czasach dynastii Joseon jako podstawowa broń wojskowa i wykonywano go z rogów bawołu wodnego. Wykonanie jednego gakgung zajmowało około czterech miesięcy i wymagało materiałów takich jak rogi bawołu wodnego, ścięgna wołowe, bambus, drewno morwy, klej sporządzany z pęcherza pławnego kulbina oraz kora wiśni. Wytwarzane w ten sposób łuki gakgung były niewielkie, ale potrafiły miotać strzały na duże odległości. W porównaniu z brytyjskim długim łukiem, który może strzelać na 200 metrów, gakgung potrafi posłać strzałę nawet na 500 metrów, przy skutecznym zasięgu 350 metrów.
<Koreańczycy są znani z wyjątkowych technik wytwarzania łuków. Mistrz rzemiosła łuczniczego wykonuje łuk i strzałę tradycyjną metodą.>
Koreańscy łucznicy piszą historię łuku na nowo
Wraz z Brytyjczykami i Japończykami Koreańczycy używali łuków tak długo, jak było to możliwe, zanim musiały one ustąpić bardziej zaawansowanej technologii. Jednak koreański łuk i strzała, które niemal zniknęły w burzliwych nurtach epoki nowoczesnej, odrodziły się w sporcie łuczniczym. Podczas 30. Mistrzostw Świata w Łucznictwie, które odbyły się w Berlinie Zachodnim w lipcu 1979 roku, ówczesny uczeń szkoły średniej Kim Jin Ho ustanowił rekord świata, zwyciężając w pięciu z sześciu konkurencji. Po tym pierwszym triumfie Korea nadal zaznaczała swoją pozycję na arenie globalnej jako potęga łucznicza. Koreańscy łucznicy zdobywali złote medale niemal we wszystkich międzynarodowych zawodach łuczniczych, w tym podczas Igrzysk Olimpijskich w Los Angeles w 1984 roku, Mistrzostw Świata w Łucznictwie w Seulu w październiku 1985 roku, Igrzysk Olimpijskich w Seulu w 1988 roku, Igrzysk Olimpijskich w Barcelonie w 1992 roku oraz Igrzysk Olimpijskich w Atlancie w 1996 roku. Ustanawiając liczne rekordy świata, koreańscy łucznicy piszą historię światowego łucznictwa na nowo.
W przeszłości Koreańczyków nazywano „ludem Wschodu biegłym w posługiwaniu się łukiem”. Ta dawna tradycja trwa do dziś. Nie jest przypadkiem, że Korea prezentuje jedną z najwybitniejszych sztuk łuczniczych na świecie.
* Zdjęcia dzięki uprzejmości Encyclopedia of Korean Culture, Cultural Heritage Administration of Korea oraz National Museum of Korea.