Koreańskie pieczęcie państwowe to dziedzictwo kulturowe, które w wyrazistych formach utrwalonych w kamieniu przekazuje lekcję historii.
<Pieczęć królewska używana w Wielkim Cesarstwie Daehan.>
2014: powrót pieczęci państwowej Republiki Korei
Podczas wizyty państwowej w Korei w kwietniu 2014 roku, po szczycie Korea–USA z prezydent Park Geun-hye, prezydent Stanów Zjednoczonych Barack Obama zwrócił koreańskim przedstawicielom kilka obiektów dziedzictwa kulturowego, w tym dziewięć pieczęci królewskich używanych w dynastii Joseon i Wielkim Cesarstwie Daehan. Zwrócone tego dnia dziedzictwo kulturowe zostało nielegalnie wywiezione z pałacu Deoksugung podczas wojny koreańskiej przez oficera amerykańskiej piechoty morskiej i do tej pory było przechowywane przez jego potomków. Podczas ceremonii zwrotu prezydent Obama wyjaśnił: „Podczas wojny koreańskiej amerykański porucznik piechoty morskiej zabrał ze sobą do domu kilka królewskich i państwowych pieczęci Korei. Prawdopodobnie nie znał historycznego znaczenia tych obiektów dziedzictwa kulturowego”. Obama przedstawił również okoliczności ich zwrotu, zauważając, że „po śmierci porucznika jego żona uświadomiła sobie wagę tych przedmiotów i wyraziła pragnienie, aby wróciły do kraju pochodzenia”. Podkreślił także, że „ten zwrot jest symbolem szacunku, jaki mamy dla koreańskiej kultury i kraju”.
Pieczęć królewska była używana przez króla lub wyznaczonego przez niego urzędnika dworskiego do odciskania symbolu państwa na ważnych dokumentach, a także potwierdzała władzę i prawowitość monarchy. W okresach dynastycznych Korea otrzymywała swoje pieczęcie od cesarzy Chin. Jednak po ogłoszeniu Cesarstwa Daehan w 1897 roku cesarz Gojong nakazał zaprzestanie używania wszystkich dotychczas istniejących pieczęci i zlecił wykonanie nowej, która miała wyrażać pragnienie nowo ogłoszonego cesarza, by jego kraj zachował niezależność wobec japońskiej ekspansji. Ta pieczęć znalazła się wśród obiektów dziedzictwa kulturowego zwróconych przez prezydenta Obamę i ma dla Koreańczyków szczególne znaczenie.
<Pieczęcie królewskie i państwowe zwrócone Korei podczas wizyty państwowej prezydenta Obamy.>
Dziedziczna Pieczęć Królestwa: symbol władzy
Dziedziczna Pieczęć Królestwa, pieczęć cesarza Chin, była symbolem sinocentrycznego porządku świata. Zhu Yuanzhang (cesarz Hongwu), który w 1368 roku wypędził Mongołów i został pierwszym cesarzem dynastii Ming, uderzył w ziemię z żalu i powiedział: „Całe niebo i ziemia stały się teraz jedną rodziną, lecz jedna rzecz pozostaje niedokończona. To mój największy żal, że nie posiadam dawnej pieczęci!”. Odnosił się do cesarskiej pieczęci z jadeitu, którą mongolski cesarz zabrał ze sobą, uciekając przed wojownikami Ming.
Według przekazów cesarska pieczęć została zamówiona przez Qin Shi Huanga, cesarza, który jako pierwszy zjednoczył Chiny, i wyrzeźbiona z wyjątkowego rodzaju jadeitu odkrytego głęboko w górach za czasów dynastii Zhou. Na pieczęci wyryto chińskie znaki oznaczające „długowieczność i wieczną pomyślność z mandatu niebios”. Jako najpotężniejsza pieczęć ówczesnego świata była obiektem, o którego posiadanie każdy cesarz Chin zabiegał za wszelką cenę. Gdy dynastia Qin upadła, pieczęć została przekazana Han Gaozu, pierwszemu cesarzowi dynastii Han. Po niezliczonych zwrotach losu pieczęć przechodziła przez okres Trzech Królestw oraz dynastie Song, Yuan i Qing. Ostatnim znanym właścicielem pieczęci był Czang Kaj-szek. Obecnie znajduje się ona w Narodowym Muzeum Pałacowym na Tajwanie, jednak trwa debata, czy pieczęć przechowywana w muzeum jest oryginałem — który według niektórych zaginął w bitwie w połowie X wieku — czy reprodukcją. W kulturze Wschodu cesarska pieczęć była więc nie tylko symbolem prawowitości i potęgi króla, lecz także suwerenności narodu i jego systemu politycznego.
Pieczęć państwowa Republiki Korei: świadek bólu i smutku
Korea posiadała pieczęć państwową już od starożytności. Dawne koreańskie królestwo Buyeo używało pieczęci zwanej „Pieczęcią Domu Yeh”. Choć nie zachowały się jednoznaczne zapisy dotyczące pieczęci używanych w okresie Trzech Królestw, uważa się, że pieczęcie państwowe najprawdopodobniej odciskano na porozumieniach dyplomatycznych zawieranych z Chińczykami. Po okresie używania własnej, niezależnie wykonanej pieczęci państwowej Korea zaczęła otrzymywać pieczęcie od Chin, gdy od czasów dynastii Goryeo jej wpływy polityczne wobec sąsiada stopniowo słabły. Oprócz złotej pieczęci przesłanej w 1172 roku przez chińską dynastię Jin, również dynastie Liao, Yuan i Ming kilkakrotnie wysyłały pieczęcie królowi Goryeo. Na złotej pieczęci przesłanej przez cesarza Hongwu w 1370 roku królowi Gongminowi widniał napis: „Pieczęć Króla Goryeo”.
Król Taejo, założyciel dynastii Joseon, zwrócił pieczęć państwową Goryeo dynastii Ming w 1392 roku i wielokrotnie prosił o nową pieczęć państwową. Prośba ta nie została jednak spełniona za jego panowania. Ostatecznie w 1403 roku cesarz Yongle z dynastii Ming nadał złotą pieczęć. Nazywana „daebo” lub „eobo”, była używana do odciskania wyłącznie na porozumieniach dyplomatycznych z Chinami aż do 1636 roku.
Los pieczęci państwowej zmieniał się wraz z losem kraju. Król Injo, który ostatecznie poddał się chińskiej dynastii Qing po najazdach mandżurskich, został zmuszony do upokarzającego rytuału kapitulacji. Przekazał dynastii Qing pieczęć państwową nadaną przez Ming, po czym otrzymał nową pieczęć państwową. Pieczęcią używaną przez wszystkich kolejnych królów Joseon była pieczęć Qing, grawerowana różnymi chińskimi znakami. Wraz z upadkiem dynastii Qing los pieczęci państwowej zmienił się ponownie. Po ustanowieniu Cesarstwa Daehan w 1897 roku król Gojong zniósł pieczęć państwową otrzymaną z Chin i wykonał nową, z wyrytymi znakami oznaczającymi „Pieczęć Cesarza”. Po raz pierwszy od ponad tysiąca lat Korea wykonała własną pieczęć państwową. Jednak nawet ta z trudem odzyskana pieczęć zniknęła w nowoczesnych zawirowaniach rządów kolonialnych i wojny, by powrócić dopiero po ponad 60 latach.
<W 1897 roku, gdy dynastia Joseon odrodziła się jako Cesarstwo Daehan, król Gojong został wyniesiony do godności cesarza. Ta cesarska pieczęć była używana przez cesarza Gojonga potajemnie, w próbie powstrzymania zagrożenia dla suwerenności ze strony Japonii. Odciskano ją na listach pisanych osobiście przez Gojonga do przywódców kilku państw.>
Powrót pieczęci państwowej odzwierciedla zarówno hańbę, jak i honor narodu. Wędrówka koreańskiej pieczęci państwowej przez ponad pół wieku po różnych obcych krajach to smutny obraz narodu, który nie zdołał ochronić swojej suwerenności i ważnej części własnej historii. Pieczęć państwowa Republiki Korei została po raz pierwszy zaprojektowana w 1949 roku. Pieczęć używana obecnie została wykonana w 2011 roku.
<Współcześnie używana pieczęć państwowa Republiki Korei. Jest ozdobiona feniksem i mugunghwą (narodowym kwiatem Korei) i jest piątą pieczęcią państwową wykonaną od powstania Republiki Korei.>
* Zdjęcia dzięki uprzejmości Cultural Heritage Administration of Korea.