Tradycyjna medycyna koreańska – starożytna sztuka i nauka uzdrawiania ciała

Tradycyjna medycyna koreańska, której początki sięgają wielu stuleci, to dawna praktyka leczenia, która nie tylko usuwa chorobę lub dolegliwość, lecz traktuje cały organizm holistycznie.

<Lekarz tradycyjnej medycyny koreańskiej aplikuje pacjentowi igły akupunkturowe.>

Igły — narzędzia lęku i uzdrawiania

Gdy małe dziecko marudzi, koreańskim dziadkom wystarczy powiedzieć: „Jeśli nie przestaniesz marudzić, lekarz wbije ci igłę!”, aby natychmiast położyć temu kres. W rzeczywistości sama myśl o nie jednej, lecz dziesiątkach igieł akupunkturowych wbijanych w nagą skórę budzi u wielu osób ogromny lęk — nie tylko u małych dzieci — co świadczy o tym, jak głęboko akupunktura zakorzeniła się w codziennym życiu Koreańczyków. Akupunktura, po koreańsku nazywana „chim”, jest jedną z kilku metod leczenia tradycyjnej medycyny koreańskiej.

<Schemat punktów akupunkturowych na ludzkim ciele w Muzeum Narodowym Korei.>

Tradycyjna medycyna koreańska: kompendium filozofii Wschodu

Tradycyjna medycyna koreańska, istniejąca od starożytności, opiera się na filozofii Wschodu i rozwijała się dzięki wymianie wiedzy medycznej między krajami posługującymi się znakami chińskimi, takimi jak Chiny i Japonia. W tradycyjnej medycynie koreańskiej ludzkie ciało postrzegane jest jako miniaturowy wszechświat. Zasady, metody leczenia oraz leki dotyczące fizjologii i patologii organizmu wyjaśnia teoria yin-yang oraz pięciu żywiołów, oparta na koncepcji yin i yang jako zasady działania wszechświata. Dlatego chorób nie leczy się miejscowo; uznaje się je raczej za skutek zaburzenia lub zmiany obejmującej cały organizm i w związku z tym leczy w sposób holistyczny.

<„Taegukdo” (Diagram Wielkiej Ostateczności) z dzieła Yi Hwanga „Dziesięć diagramów nauki mędrca”. Diagram ten przedstawia ludzkie ciało jako miniaturową wersję wszechświata.>

<Lek ziołowy przepisany w klinice tradycyjnej medycyny koreańskiej.>

Tradycyjna medycyna koreańska nie dąży do poznania ciała poprzez sekcję, eksperymenty czy analizę, lecz obserwuje naturalne funkcje organizmu tak, jak się przejawiają, aby rozpoznać chorobę lub dolegliwość. Nigdy też nie ogranicza przyczyny nawet najdrobniejszej dolegliwości do czynnika miejscowego, lecz bada całe ciało, by odnaleźć źródło danego stanu. Korygując zaburzoną równowagę organizmu zamiast wykonywać operację lub inny zabieg inwazyjny, przyjmuje podejście naturalnego leczenia. Innymi słowy, medycyna koreańska nie leczy jedynie objawów wywołanych przez chorobę, lecz stara się odkryć jej przyczynę, którą następnie eliminuje lub łagodzi. Dlatego praktycznie niemożliwe jest ujęcie zasad i filozofii tradycyjnej medycyny koreańskiej w jednym słowie czy zdaniu albo ich rzeczywiste, logiczne zrozumienie. Znacznie szybciej i łatwiej można pojąć tradycyjną medycynę koreańską, oglądając słynny koreański serial telewizyjny Daejanggeum (Klejnot w pałacu). Przedstawiający życie kobiety, królewskiej lekarki tradycyjnej medycyny koreańskiej, która żyła 300 lat temu, Daejanggeum stanowi znakomite popularne źródło wiedzy o życiu lekarza tradycyjnej medycyny koreańskiej i daje możliwość głębszego zrozumienia teorii oraz metod leczenia medycyny koreańskiej.

<Heo Jun był najwybitniejszym uczonym tradycyjnej medycyny koreańskiej okresu dynastii Joseon. Ilustracja przedstawia Dongui Bogam (Zasady i praktyki medycyny wschodniej), dzieło autorstwa Heo Juna, stanowiące żywą skarbnicę medycyny wschodniej, do której odwołuje się po dziś dzień.>

Medycyna konstytucjonalna Sasang: jaki jest mój typ konstytucji?

Tradycyjna medycyna koreańska rozwijała się przez kilka tysiącleci zgodnie z unikalnym systemem. W czasach dynastii Joseon uznawano, że stosowanie wobec Koreańczyków medycyny chińskiej, opartej na cechach geologicznych, klimacie i zwyczajach życia Chińczyków, jest niewłaściwe. Dlatego opracowano i badano formę medycyny dostosowaną do koreańskiego klimatu oraz sposobu życia Koreańczyków. Doprowadziło to do znaczącego rozwoju tradycyjnej medycyny koreańskiej. W XIX wieku wybitny uczony Yi Je-ma otworzył nowy rozdział dzięki swojej „medycynie konstytucjonalnej” — filozofii, według której metody leczenia tej samej choroby muszą być dostosowane do każdego pacjenta indywidualnie.

<Yi Je-ma, uczony tradycyjnej medycyny koreańskiej z epoki Joseon, który zapoczątkował badania nad medycyną Sasang.>

Medycyna konstytucjonalna klasyfikuje konstytucje cielesne człowieka na cztery typy: Taeum-in (większe yin), Taeyang-in (większe yang), Soeum-in (mniejsze yin) oraz Soyang-in (mniejsze yang). Konstytucja danej osoby jest określana od urodzenia w zależności od wielkości narządów ciała oraz ich siły lub słabości i pozostaje niezmienna przez całe życie. Dlatego w zależności od typu konstytucji występują wyraźne różnice w zakresie osobowości, stylu poruszania się, nawyków żywieniowych, psychiki, wydolności oraz adaptacji do środowiska. Aby prowadzić zrównoważony i zdrowy styl życia, należy wybrać przestrzeń życiową, pożywienie, środowisko oraz zawód najbardziej odpowiednie dla własnej konstytucji. Ponadto metody leczenia, jak również przepisywane leki, różnią się w zależności od konstytucji danej osoby, nawet w przypadku tej samej dolegliwości. Medycyna konstytucjonalna znajduje także zastosowanie w higienie osobistej, żywieniu, codziennej trosce o zdrowie oraz medycynie profilaktycznej, co doprowadziło do ustanowienia unikalnej formy fizjologii i patologii konstytucjonalnej. Medycyna konstytucjonalna Yi Je-my, rozwinięta jeszcze przed systemami klasyfikacji grup krwi i konstytucji w medycynie zachodniej, była pierwsza tego rodzaju na świecie i jako taka stanowi dumę medycyny koreańskiej. Poniższa tabela zawiera krótkie podsumowanie medycyny konstytucjonalnej. Choć dokładne rozpoznanie własnej konstytucji wymaga profesjonalnej diagnozy lekarza tradycyjnej medycyny koreańskiej, tabela ta stanowi ciekawy sposób, by uzyskać przynajmniej ogólne wyobrażenie o swoim typie konstytucji.

* Zdjęcia dzięki uprzejmości Encyclopedia of Korean Culture, Korea Tourism Organization oraz Cultural Heritage Administration of Korea.