Kore’deki Budist tapınakları, Buda’nın huzurunu ve sükûnetini yansıtırken aynı zamanda ihtişam ve hayranlık uyandıran sanatsal başyapıtlardır.
<Songgwangsa Tapınağı, Jeollanamdo Eyaleti, Suncheon’daki Jogyesan Dağı’nda yer almaktadır.>
Her dağında bir tapınak bulunan ülke: Kore
Kore, dağları çok olan bir ülkedir. Topraklarının yüzde yetmişi dağlıktır ve ülkede 5.000’in üzerinde dağ zirvesi bulunur. Bu dağların çoğu Budist tapınaklarına ev sahipliği yapar; gerçekten de herhangi bir dağdaki herhangi bir dereyi ziyaret ederken kolaylıkla bir tapınağa rastlamak mümkündür. Bu tapınakların her birinin kendine özgü bir tarihi, efsaneleri ve kökeni vardır. Kore’de resmî olarak kayıtlı 20.000’in üzerinde tapınak bulunur; bunların birçoğu —hatta yüzlercesi— en az 1.000 yıllıktır. Bunlar arasında Bulguksa Tapınağı ve Seokguram Mağara Tapınağı gibi UNESCO kültürel miras alanlarının yanı sıra Haeinsa Tapınağı, Tongdosa Tapınağı ve Hwaeomsa Tapınağı da yer alır. Bu nedenle Kore’yi tapınaklar ülkesi olarak tanımlamak abartı değildir. Kore tarihini, kültürünü ve sanatını gerçek anlamda kavramak, Kore’deki Budist tapınağının önemini anlamakla başlamalıdır.
<Haeinsa Tapınağı, Gayasan Dağı’nda yer almaktadır. Kore’yi ziyaret edenler için en önemli gezi noktalarından biri kabul edilir.>
Tapınak: Budist sanatının müzesi
Korecede sachal, sawon veya garam olarak adlandırılan tapınak, Budist keşişlerin dinî eğitim gördüğü ve Budist inananlar için dinî ritüelleri yönettiği yerdir. Tapınak, Buda’nın diyarı kabul edilir ve bu nedenle insan dünyasından farklıdır. Bu yönüyle tapınak son derece süslü, görkemli ve güzeldir. Buda heykelini barındıran ana yapıdan daha küçük yapılara kadar her bina, dönemin en iyi sanatçıları tarafından işlenmiş sütunları, çatısı, duvarları ve kapılarıyla başlı başına bir mimari şaheserdir. Tapınak aynı zamanda Buda heykelleri, pagodalar, çanlar ve Budist resimleri gibi çeşitli Budist sanat formlarının sergilendiği bir müzedir. Kore’deki Budist tapınakları, Avrupa’nın eski katedralleri veya İslam camileriyle karşılaştırılabilir tarihî öneme ve sanatsal değere sahiptir.
<Gangwon Eyaleti, Pyeongchang’daki Woljeongsa Tapınağı’nın ana Buda salonunun önünde, 10. yüzyılda inşa edilmiş sekizgen dokuz katlı taş pagoda ve bir Şifa Budası heykeli yer almaktadır.>
<Chungbuk Eyaleti, Boeun’daki Beopjusa Tapınağı’nın Ayakta Buda heykeli ve Dancheong (ahşap yapılarda Kore’ye özgü geleneksel çok renkli boyama sanatı) çatısı (solda) ile Gangwon Eyaleti, Pyeongchang’daki Woljeongsa Tapınağı (sağda).>
Tapınağa giden yol, Buda’ya uzanan bir meditasyon yoludur
Tapınaklar büyüklüklerine ve inşa edildikleri döneme göre bir ölçüde farklılık gösterse de genel olarak aynı temel mimari ilkelere bağlı kalırlar. Bir tapınak, danggan jiju adı verilen uzun bir sütunla başlar; bu sütun, buranın Buda’nın ruhunun huzurunda bir yer olduğunu gösteren bir işaret taşı işlevi görür.
<Gulsansa Tapınağı’nın eski yerleşim alanındaki danggan jiju.>
Danggan jiju’yu geçtikten sonra Iljumun kapısına ulaşılır. “Ilju” sözcüğü “kişinin zihni” veya “kozmik bilinç” anlamına gelir. Başka bir deyişle, evrenin ve yaşamın kökeninin ve insan dünyası ile cennet (Buda’nın diyarı) arasındaki sınırın simgesidir. Iljumun kapısından geçip dağa doğru biraz daha ilerledikten sonra genellikle küçük bir dereyle karşılaşılır. Bu, ziyaretçiye Buda’nın huzuruna çıkmadan önce bedenini ve zihnini tüm dünyevi kaygılardan derenin sularında arındırması gerektiğini hatırlatan bir mesajdır.
<Gyeongnam Eyaleti, Hadong’daki Ssanggyesa Tapınağı’nın Iljumun kapısı.>
Arındırıcı dereyi geçtikten sonra, Buda’yı koruyan dört deva ya da tanrı tarafından beklenen başka bir kapı belirir. Kişinin Buda ile buluşmaya layık olup olmadığına dair hüküm burada verilir. Devalara daha yakından bakıldığında yüzlerinin Orta Asyalılara benzediği, zırhlarının Çin tarzında olduğu ve ellerinde Kore kılıçları tuttukları görülür; bu da Budizm’in Hindistan’dan İpek Yolu boyunca Kore’ye uzanan renkli kültürlerarası yolculuğunu anlatır.
<Jeollabukdo Eyaleti, Wanju’daki Songgwangsa Tapınağı’nda dört deva.>
Devaların kapısından güvenle geçtikten sonra son kapı Bulimun’dur; bu kapı, Buda’nın bulunduğu ana tapınak binasının avlusuna açılır. Bulimun Korecede “iki değil” anlamına gelir; bu ifade “sen ve ben iki ayrı varlık olmadığımız gibi, evren de benden ayrı değildir. Bu nedenle Buda ve ben biriz” şeklinde yorumlanabilir. Buda heykelinin muhafaza edildiği ana yapıya doğru Bulimun’dan geçerken bu düşünce akılda tutulmalıdır.
<Kore’nin üç mücevher tapınağından biri olan ve MS 646 yılında Gyeongnam Eyaleti, Yangsan’da inşa edilen Tongdosa Tapınağı’ndaki Bulimun. Kore’nin Üç Mücevher Tapınağı, Kore’de Budizmin Üç Mücevheri’nden birini temsil eden üç başlıca Budist tapınağıdır. Tongdosa Tapınağı Buda’yı; Haeinsa Tapınağı dharmayı, yani Budist öğretileri; Songgwangsa Tapınağı ise sanghayı, yani Budist topluluğunu temsil eder.>
Tapınağa ulaşmak için çıkılan yolculuk—danggan jiju’yu uzaktan fark etmek, Iljumun kapısından geçtikten sonra derede dünyevi kaygıları yıkayıp arınmak, devaların kapısından geçtikten sonra ana tapınak binasında Buda ile karşılaşmak ve Bulimun’da aydınlanmaya erişmek—Buda’nın aydınlanmasına götüren zihinsel eğitimin yolu olarak görülebilir.
<Geryong Dağı’ndaki Gapsa Tapınağı’nın ana yapısı Daeungjeon.>
<Jeonnam Eyaleti, Haenam’daki Daeheungsa Tapınağı’nda üçlü Buda’nın yaldızlı bronz heykeli.>
Bir tapınağın görsel güzelliği ve birçok unsurunun taşıdığı anlam, doğal olarak pek çok ziyaretçiye Budizmi daha derinlemesine deneyimleme ilhamı verir. Tapınak keşişleriyle birlikte birkaç gün meditasyon ve zihinsel eğitim geçirmek isteyenler için tapınak konaklama programları mevcuttur; bu deneyim, zihni kaygılarından arındırmaya ve aydınlanmanın tadını duyumsamaya kuşkusuz yardımcı olur. Kore Budist tapınağı, herkese açık bir eğitim merkezidir.
<Katılımcıların geleneksel Kore Budist kültürünü deneyimlediği geleneksel bir Budist tapınağında tapınak konaklama programı. Tapınak konaklama hakkında daha fazla bilgi için Buraya Tıklayın.>
* Fotoğraflar Kore Turizm Organizasyonu ve Kore Kültürel Miras İdaresi’nin izniyle kullanılmıştır.