Kore’nin her yanında yükselen dağların arasında yer alan dağ kaleleri, Kore kültürünün gücünü, istikrarını ve doğayla “bir olma” anlayışını hatırlatan tarihî yapılardır.
<Gongju Sanseong’un ilkbahar manzarası.>
<Gongju Sanseong’un sonbahar manzarası bir nehrin sularına yansıyor.>
<Âşıklar, karla kaplı Namhan Sanseong’da (UNESCO Dünya Mirası) kış yürüyüşünün keyfini çıkarıyor.>
Kore, sanseong diyarı
Kore topraklarının yüzde yetmişi dağlıktır ve ülkede 5.000’den fazla dağ zirvesi bulunur. Dağların arasından akan derelerin çevresi, geleneksel olarak tanrılara adanmış tapınaklara ve aile mabetlerine ev sahipliği yapardı. Dereyi takip etmek sonunda tarlalara, pirinç çeltiklerine ve köylere ulaştırırdı. Köylere hâkim dağ zirvelerinde ise köyü korumak için her zaman bir kale (Korecede “sanseong”) bulunurdu. Bugüne kadar varlığı doğrulanan irili ufaklı kalelerin sayısı 2.000’i aşmaktadır. Yeni kaleler ya da kalıntıları bugün dahi keşfedilmeye devam ettiğinden, Kore’de her dağ zirvesinin bir kalesi olduğunu söylemek abartı olmaz.
<Jeollanam-do Eyaleti, Damyang’daki Geumseong Sanseong (dağ kalesi), Üç Krallık Dönemi’nde (MÖ 57-MS 668) inşa edilmiştir.>
Kore dağ kalesi: 1.000 yılı aşkın süredir dağla bir bütün
Kore dağ kaleleri, yabancı saldırılara karşı korunma ve Kore topraklarının savunulması için stratejik noktalar olarak belirli dağlar üzerine inşa edilmiştir. Kore’de malzeme, yöntem ve biçim farklılıklarına göre pek çok dağ kalesi türü bulunur.
<Ganghwa dağ kalesi, 13. yüzyıldaki Moğol istilalarından kaçmak amacıyla Goryeo başkentinin Ganghwado’ya taşınmasının ardından inşa edilmiştir.>
<Busan’daki Geumjeong dağ kalesinin (solda), güney kapısının ve bir gözetleme kulesinin (sağda) görünümü. Kale, Joseon Hanedanlığı Kral Sukjong dönemine (1703) tarihlenir.>
Ancak Kore dağ kalelerinin en önemli özelliği, yapaylığın en aza indirilmiş olmasıdır; bu sayede kaleler çevredeki dağlar ve coğrafyayla (zirveler, tepeler ve kayalıklar) bütünleşmiş gibi görünür. Bu tercih nedeniyle Kore dağ kalelerinin plan yapısı son derece karmaşıktır. Çin’in kare, oda biçimli kaleleri ya da Orta Çağ Avrupa’sının yıldız planlı kaleleri gibi tek tip bir şekil almaktan ziyade, Kore dağ kaleleri çevredeki topografyayla uyumlu olacak şekilde inşa edilmiştir. Çin kalelerinin çoğu kilden yapılırken, Kore dağ kaleleri büyük ölçüde kesme taştan inşa edilmiştir. Bu şekilde yapılan dağ kaleleri zamanla dağın kendisinin bir parçası hâline gelmiş ve Kore’yi yüzyıllar boyunca korumuştur.
<General Kwon Yul’un çetin bir muharebeye girdiği, 1592 Imjin İstilaları’nın üç büyük zaferinden biri olan Haengju’daki büyük zaferi tasvir eden bir resim. Haengju dağ kalesi bugün Gyeonggi-do Eyaleti, Goyang’da yer almaktadır. Haengju dağ kalesinin tam olarak ne zaman inşa edildiği belirsiz olsa da, Üç Krallık Dönemi’nden (MÖ 57-MS 668) kalma toprak bir kale olduğu düşünülmektedir. Bu dönemden çok sayıda eser burada keşfedilmiştir.>
<Gaksan dağ kalesinin zirvesindeki Gaksan işaret ateşi tepesi. İşaret ateşi tepesi, ateş ve duman sinyalleriyle bölgedeki diğer kişilere acil bir durumu bildiren geleneksel bir iletişim yöntemidir.>
Bukhan Sanseong (dağ kalesi): Kore’nin bin yıllık başkentine büyüleyici bir bakış
Bukhan dağ kalesi, Joseon Hanedanlığı döneminde olduğu gibi bugün de başkent olan Seul’ü çevreleyen Bukhansan dağ silsilesinin çeşitli zirveleri boyunca paravan gibi uzanan taş bir kaledir. Bukhansan Dağı’nda inşa edilen ilk dağ kalesi, 2.000 yıldan daha önce, MS 132 yılında Baekje Kralı Gaeru tarafından yaptırılmıştır. Takip eden yıllarda gerçekleştirilen çeşitli genişletme ve yeniden inşa çalışmalarının ardından kale, 1711’deki büyük ölçekli bir yeniden inşa projesiyle bugünkü görünümünü almıştır. Kale; Daeseomun, Dongbukmun ve Bukmun dâhil 13 şehir kapısından oluşur; geçici saraylarda toplam 130 oda ve 140 odalık askerî depo alanı bulunur. Kalenin içinde, savaşta zafer için dua etmek amacıyla inşa edilen 136 odalı Jungheungsa Tapınağı’nın yanı sıra 12 tapınak daha, 99 gölet ve 26 su rezervuarı yer alır. Kalenin toplam çevresi 12,7 kilometre, eklenen bölümleri yaklaşık 8,4 kilometre ve alanı yaklaşık 660 metrekaredir. Yardımcı tesislerin çoğu yıkılmış ya da artık mevcut olmasa da, kale suru büyük ölçüde sağlam kalmıştır. Neyse ki Dongjangdae, Daenammun, Daedongmun, Bogukmun ve kale yapılarında yenileme çalışmaları 1990 yılında başlamıştır. Hafta sonları on binlerce turist ve Seul sakini yürümek ve dinlenmek için kaleyi ziyaret eder.
<Seul’ü paravan gibi çevreleyen Bukhan Sanseong (dağ kalesi).>
<Bukhan dağ kalesindeki yenilenmiş Daedongmun kapısı.>
Kale surları boyunca yürüyenler, Kore’nin en hızlı gelişen şehrinin tam ortasında güzel orman yollarını ve dereleri keşfetmenin mutluluğunu yaşar. Ayrıca arazi, özel yürüyüş ekipmanına gerek kalmadan hemen herkesin kale boyunca yürüyebileceği kadar düzgündür. Mevsimlerle değişen manzarasıyla, Han Nehri dâhil şehrin geniş bir görünümünü sunan Seul’ün özellikle etkileyici yürüyüş rotalarından biridir. Neredeyse 2.000 yıldır ayakta kalan bir yapının üzerinde yürümek; Seul’ün tarihini ve bu tarihi oluşturan, sıkıca üst üste dizilmiş taşlar kadar çok sayıdaki hikâyeyi deneyimlemek özel bir mutluluktur. Kore’yi ziyaret ettiğinizde, güzel kır çiçekleri, ağaçları, kuş sesleri ve şehrin nefes kesici manzarasıyla Bukhan dağ kalesi boyunca mutlaka yürüyüş yapın. Burada Seul tarihinin atmosferini ve değişen mevsimlerinin ihtişamını deneyimleyebilirsiniz.
<Namhan Sanseong’un kale surları boyunca yürüyüşün keyfini çıkaran insanlar.>
<Seul’de dağ kalesi.>
<Seul’de dağ kalesi.>
<Bukhan dağ kalesi Baekundae’den Seul manzarası.>
* Fotoğraflar Seul Belediyesi, Kore Turizm Organizasyonu ve Kore Kültürel Miras İdaresi’nin izniyle kullanılmıştır.