Buddyjskie świątynie w Korei ucieleśniają spokój i równowagę Buddy, będąc jednocześnie artystycznymi arcydziełami pełnymi splendoru i zachwytu.
<Świątynia Songgwangsa znajduje się na górze Jogyesan w Suncheon, w prowincji Jeollanamdo.>
Korea, kraj ze świątynią na każdej górze
Korea to kraj wielu gór. Siedemdziesiąt procent jej terytorium stanowią tereny górskie, a znajduje się tu ponad 5000 szczytów. Większość tych gór jest domem dla świątyń buddyjskich; właściwie podczas wizyty nad dowolnym strumieniem w dowolnych górach łatwo natrafić na świątynię. Każda z nich ma własną historię, legendy i genezę. W Korei istnieje ponad 20 000 oficjalnie zarejestrowanych świątyń, a wiele z nich — w istocie setki — liczy co najmniej 1000 lat. Należą do nich obiekty dziedzictwa kulturowego UNESCO, takie jak świątynia Bulguksa i grota Seokguram, a także świątynie Haeinsa, Tongdosa i Hwaeomsa. Nie będzie więc przesadą nazwanie Korei krainą świątyń. Prawdziwe zrozumienie koreańskiej historii, kultury i sztuki powinno rozpocząć się od zrozumienia znaczenia świątyni buddyjskiej w Korei.
<Świątynia Haeinsa znajduje się na górze Gayasan. Uznawana jest za jedną z najważniejszych atrakcji dla odwiedzających Koreę.>
Świątynia — muzeum sztuki buddyjskiej
Świątynia, nazywana po koreańsku sachal, sawon lub garam, jest miejscem, w którym mnisi buddyjscy odbywają praktykę religijną i sprawują rytuały dla wiernych. Świątynia uważana jest za krainę Buddy, a więc za przestrzeń odmienną od świata ludzi. Dlatego jest bogato zdobiona, majestatyczna i piękna. Każdy budynek — od głównego pawilonu mieszczącego posąg Buddy po mniejsze obiekty — stanowi samodzielne arcydzieło architektury, z filarami, dachem, ścianami i drzwiami wykonanymi przez najlepszych artystów swojej epoki. Świątynia jest także muzeum różnych form sztuki buddyjskiej, takich jak posągi Buddy, pagody, dzwony i malowidła buddyjskie. Buddyjskie świątynie Korei mają znaczenie historyczne i wartość artystyczną porównywalne z dawnymi katedrami Europy czy meczetami islamu.
<Ośmioboczna, dziewięciokondygnacyjna kamienna pagoda z X wieku oraz posąg Buddy Medycyny stoją przed główną salą Buddy w świątyni Woljeongsa w Pyeongchang, w prowincji Gangwon.>
<Stojący Budda oraz dach w stylu dancheong (tradycyjne koreańskie wielobarwne malowidła na drewnianych budynkach) świątyni Beopjusa w Boeun, w prowincji Chungbuk (po lewej), oraz świątyni Woljeongsa w Pyeongchang, w prowincji Gangwon (po prawej).>
Droga do świątyni jest drogą medytacji ku Buddzie
Choć świątynie różnią się nieco w zależności od wielkości i czasu powstania, zasadniczo opierają się na tych samych podstawowych zasadach architektonicznych. Świątynia zaczyna się od długiego filaru zwanego danggan jiju, który pełni funkcję kamienia milowego, wskazującego, że jest to miejsce w obecności ducha Buddy.
<Danggan jiju na dawnym terenie świątyni Gulsansa.>
Po minięciu danggan jiju dochodzi się do bramy Iljumun. Słowo „Ilju” oznacza „umysł” lub „świadomość kosmiczną”. Innymi słowy, jest symbolem początku wszechświata i życia oraz granicy między światem ludzi a rajem (krainą Buddy). Po przejściu przez bramę Iljumun i wejściu nieco wyżej w góry zwykle napotyka się niewielki strumień. To przesłanie dla odwiedzającego, że przed wejściem w obecność Buddy należy obmyć w wodach strumienia ciało i umysł ze wszystkich ziemskich trosk.
<Brama Iljumun w świątyni Ssanggyesa, Hadong, prowincja Gyeongnam.>
Po minięciu oczyszczającego strumienia ukazuje się kolejna brama, strzeżona przez czterech dewów, czyli bogów, którzy chronią Buddę. To tutaj zapada osąd, czy dana osoba jest godna spotkania z Buddą. Przyglądając się dewom bliżej, można dostrzec, że ich twarze przypominają mieszkańców Azji Środkowej, zbroje są chińskie, a w dłoniach trzymają koreańskie miecze — co opowiada o barwnej, międzykulturowej drodze buddyzmu z Indii, przez Jedwabny Szlak, aż do Korei.
<Czterej dewowie w świątyni Songgwangsa w Wanju, w prowincji Jeollabukdo.>
Po bezpiecznym przejściu przez bramę dewów ostatnią bramą jest Bulimun, prowadząca na dziedziniec głównego budynku świątyni, gdzie przebywa Budda. Bulimun oznacza po koreańsku „nie dwa”, co można interpretować jako: „tak jak ty i ja nie jesteśmy dwiema odrębnymi istotami, tak wszechświat nie jest oddzielony ode mnie. Dlatego Budda i ja jesteśmy jednością”. Warto mieć to w pamięci, przekraczając Bulimun w drodze do głównego budynku, w którym czczony jest posąg Buddy.
<Bulimun w świątyni Tongdosa, jednej z trzech koreańskich Świątyń Trzech Klejnotów, zbudowanej w 646 r. n.e. w Yangsan, w prowincji Gyeongnam. Trzy Świątynie Trzech Klejnotów Korei to trzy główne świątynie buddyjskie w Korei, z których każda reprezentuje jeden z Trzech Klejnotów buddyzmu. Świątynia Tongdosa reprezentuje Buddę; świątynia Haeinsa reprezentuje dharmę, czyli nauki buddyjskie; a świątynia Songgwangsa reprezentuje sanghę, czyli wspólnotę buddyjską.>
Wędrówkę do świątyni — dostrzeżenie z oddali danggan jiju, obmycie ziemskich trosk w strumieniu po przejściu przez bramę Iljumun, a następnie spotkanie Buddy w głównym budynku świątyni po minięciu bramy dewów i otrzymanie oświecenia przy Bulimun — można uznać za ścieżkę duchowej praktyki, która prowadzi do oświecenia Buddy.
<Daeungjeon, główny budynek świątyni Gapsa na górze Geryong.>
<Pozłacany posąg triady Buddy z brązu w świątyni Daeheungsa w Haenam, w prowincji Jeonnam.>
Wizualne piękno świątyni oraz znaczenie jej licznych elementów naturalnie inspirują wielu odwiedzających do głębszego doświadczenia buddyzmu. Dla osób, które pragną spędzić kilka dni z mnichami świątynnymi na medytacji i praktyce duchowej, dostępne są pobyty w świątyniach — doświadczenie, które z pewnością pomaga uwolnić umysł od trosk i daje przedsmak oświecenia. Koreańska świątynia buddyjska jest ośrodkiem praktyki otwartym dla wszystkich.
<Program pobytu w tradycyjnej świątyni buddyjskiej, podczas którego uczestnicy poznają tradycyjną koreańską kulturę buddyjską. Więcej informacji o pobytach w świątyniach: Kliknij tutaj.>
* Zdjęcia dzięki uprzejmości Koreańskiej Organizacji Turystycznej oraz Administracji Dziedzictwa Kulturowego Korei.