Chuông chùa Phật giáo kết tinh cả khoa học âm thanh lẫn nghệ thuật tạo tác và hình dáng tuyệt mỹ, mở ra trái tim trước vẻ trang nghiêm hùng vĩ của nó.
<Chuông Vua Seongdeok, quả chuông chùa lớn nhất Hàn Quốc, được chế tác vào năm 771 sau Công nguyên. Với chiều cao 3,75 mét, đường kính miệng 2,27 mét và độ dày từ 11 đến 25 cm, Sinjong nặng 18,9 tấn của Vua Seongdeok là quả chuông chùa lớn nhất còn tồn tại tại Hàn Quốc.>
28 hồi chuông ngân lúc bình minh để mang ánh sáng đến bóng tối của kiếp người.
Giữa màn tối của rạng đông, khi thế gian vẫn còn say ngủ, tiếng chuông ngân vang vọng sâu trong núi. Âm thanh ấy đánh thức con người khỏi giấc ngủ, soi sáng bóng tối, vang xa đến tận đường chân trời và thấm sâu vào lòng đất như chốn địa ngục, báo rằng để xua tan nỗi đau và thống khổ của một đời người, rồi bước trên con đường giác ngộ, ta chỉ cần làm rỗng và rộng mở trái tim. Âm vang dư ngân trang nghiêm mà rõ ràng, trong trẻo của chuông chùa Phật giáo mang đến khoảnh khắc an yên cho thân tâm vốn nặng trĩu bởi những ưu tư trần thế, giúp con người sám hối và mở lòng. Cũng có niềm tin rằng nghe tiếng chuông chùa sẽ đem sự cứu rỗi đến cho những ai đang chịu khổ nơi địa ngục, đưa họ trở về cõi cực lạc. Bởi những tầng ý nghĩa ấy, chuông chùa Phật giáo của Hàn Quốc từ thuở xa xưa đã là một trong những pháp khí quan trọng nhất trong nghi lễ Phật giáo.
Khi liên tục phá vỡ bề mặt của lòng tham và cơn giận vốn cứng như gang đúc, con người dần nhận ra âm hưởng giác ngộ sâu lắng và trong trẻo từ tận sâu khoảng không của trái tim. Đó chính là ý nghĩa của tiếng chuông chùa Phật giáo, và cũng là lý do vì sao tiếng chuông ấy không bao giờ vắng mặt mỗi buổi bình minh.
<Họa tiết rồng ở đỉnh Sinjong của Vua Seongdeok.>
Dư âm ngân dài nhưng trong trẻo và sâu lắng
Chuông chùa Hàn Quốc, được gọi là “beomjong” trong tiếng Hàn, độc đáo đến mức trong lĩnh vực khoa học âm học, nó được xếp thành một phân loại riêng là “chuông Hàn Quốc”. Đặc điểm nổi bật nhất của chuông chùa Hàn Quốc là dáng chuông bền bỉ, thanh nhã, cho phép tiếng chuông tinh tế mà trong trẻo vang xa vài kilômét như âm “uông-uông-uông”, lặp đi lặp lại như thể sắp dứt mà vẫn còn lưu luyến ngân dài. Âm thanh kéo dài này được tạo ra bởi hiện tượng dao động nhấp nhô, trong đó rung động của chuông tạo nên đồng thời hai âm mạnh và yếu, hòa quyện rồi lặp lại, giúp tiếng ngân truyền đi rất xa. Điều này có thể xảy ra bằng cách nào? Các phân tích khoa học chi tiết đã cho thấy nguyên nhân nằm ở độ dày khác nhau giữa phần trên, phần giữa và phần dưới của chuông. Tuy nhiên, ngay cả với các công cụ khoa học hiện đại, việc tính toán tỷ lệ độ dày của chuông để hiện tượng dao động ấy xuất hiện cũng không hề dễ dàng. Vẫn là một bí ẩn vì sao người Hàn Quốc cách đây 1.000 năm có thể tự mình khám phá ra điều này.
Quả chuông chùa cổ nhất còn tồn tại ở Hàn Quốc ngày nay là chuông đồng của chùa Sangwonsa, nằm sâu trong núi Odaesan. Theo minh văn trên chuông, chuông được chế tác vào năm 725 sau Công nguyên (năm thứ 24 đời Vua Seongdeok) vào đầu thời Thống nhất Silla, và là một mẫu mực kinh điển của chuông chùa Phật giáo Hàn Quốc.
<Chuông đồng chùa Sangwonsa, được xem là nguyên mẫu của chuông chùa Phật giáo Hàn Quốc, là quả chuông chùa cổ nhất và đẹp nhất còn tồn tại tại Hàn Quốc.>
<Trên thân chuông đồng của chùa Sangwonsa có khắc hình tiên nữ từ trời cao đang chơi nhạc cụ.>
Cấu trúc độc đáo và hoa văn tuyệt đẹp
Cùng với âm thanh sâu lắng và trong trẻo, chuông chùa Hàn Quốc có dáng thon, mềm mại và được trang trí bằng những hoa văn tinh xảo, thanh mỹ. Trong khi hoa văn trên chuông chùa ở Trung Quốc và Nhật Bản thường có rồng hai đầu, chuông Hàn Quốc thường được khắc một con rồng uốn mình ở phần eo trong tư thế sống động như thật. Con rồng này đóng vai trò là móc treo chuông. Độc đáo hơn nữa là thân chuông, có hình dáng như một thân tre dày. Dáng thức này chỉ xuất hiện ở chuông chùa Hàn Quốc, và nguồn gốc cũng như chức năng của nó đến nay vẫn là điều chưa được các học giả giải đáp. Vai và miệng chuông được trang trí bằng hoa văn dây leo; phần vai chuông phủ bốn ô vuông, mỗi ô có chín điểm tròn, tổng cộng 36 điểm. Trên thân chuông có một vị trí gọi là “dangjwa”, là nơi được đánh để chuông ngân vang. Dangjwa thường gồm một hoa văn vô cùng tinh xảo và đẹp mắt, miêu tả một tiên nữ bay lên trời.
<Dangjwa, vị trí trên chuông đồng được gõ bằng dùi chuông.>
Quả chuông chùa lớn nhất còn tồn tại ở Hàn Quốc là Sinjong của Vua Seongdeok, hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Quốc gia Gyeongju. Theo minh văn, 156.000 pound đồng đã được sử dụng để chế tác chuông. Quả chuông cực lớn và được chế tác phi thường này – cao tới 3,75 mét – được Vua Seongdeok của Silla cho đúc để tưởng nhớ phụ vương, và hoàn thành vào năm 771 sau Công nguyên dưới triều Vua Hyegong. Sinjong của Vua Seongdeok còn được gọi là chuông Emile, cái tên bắt nguồn từ một truyền thuyết rùng rợn rằng một đứa trẻ sơ sinh đã được hòa vào vật liệu đúc chuông. Quả chuông uy nghi và ấn tượng đến mức người ta kể rằng một học giả Đức, khi nhìn thấy nó, đã thốt lên rằng nếu ở Đức có một hiện vật như vậy, ông sẽ không ngần ngại xây riêng một bảo tàng dành cho nó.
<Hình tiên nữ được khắc trên thân chuông.>
* Ảnh do Tổng cục Du lịch Hàn Quốc và Cục Di sản Văn hóa Hàn Quốc cung cấp.