Một hình thức nghệ thuật truyền thống Hàn Quốc phi thường và độc đáo, minhwa thể hiện tự do biểu đạt của người dân bình thường, đồng thời hé lộ những suy nghĩ và ước mơ sâu kín nhất của họ.
<Trong một bức tranh dân gian vẽ chim ác là và hổ, con hổ được khắc họa thân thiện và hài hước. Chim ác là dường như đang chế giễu con hổ.>
Con hổ phi lý nhất thế giới
Hàn Quốc từng được gọi là “vùng đất của loài hổ”. Dù ngày nay chúng gần như đã tuyệt chủng hoàn toàn, trước kia Hàn Quốc có nhiều hổ đến mức có thể bắt gặp chúng trên hầu hết các ngọn núi khắp đất nước. Hổ thường xuống làng mạc của con người để ăn gia súc, thậm chí gây hại cho người, nên đối với người Hàn xưa, hổ không chỉ là một loài vật. Chúng vừa bị khiếp sợ vừa được kính trọng, được gọi bằng biệt danh “chúa tể sơn lâm”. Hổ cũng là chủ đề được khắc họa thường xuyên nhất trong tranh dân gian Hàn Quốc, gọi là “minhwa” trong tiếng Hàn. Nhưng trong minhwa, con hổ đáng sợ và linh thiêng lại được thể hiện như một sinh vật ngộ nghĩnh đến phi lý—được vẽ bằng những nét bút phóng khoáng, hài hước đến mức gây bất ngờ. Điều này chắc chắn không phải vì minhwa được vẽ vụng về. Cách minhwa khắc họa hổ một cách tự do, mang tính cách tân hiện lên rất rõ khi so sánh với lối tiếp cận truyền thống hơn của Kim Hong Do, một trong những danh họa vĩ đại nhất triều đại Joseon, trong tác phẩm Hổ dưới cây thông. Chính trong sự tự do biểu đạt và phương pháp hội họa khác thường đến kinh ngạc ấy, ta thấy minhwa đã truyền tải hiệu quả như thế nào những hy vọng và khát vọng của người dân bình thường. Những hình ảnh hóm hỉnh trong minhwa giúp con người vượt qua nỗi sợ hổ bằng cách trao cho sinh vật linh thiêng này một dáng vẻ và thần thái thân thiện hơn.
<Hổ dưới cây thông, Kim Hong Do, thế kỷ 18. Trong bức tranh này, Kim Hong Do khắc họa vẻ uy nghi của hổ bằng bút pháp hiện thực.>
Niềm hy vọng của người dân được thể hiện trong tinh thần phóng khoáng khác lệ
Về bản chất, minhwa là một thể loại nghệ thuật được tạo ra cho người dân bình thường. Đó là kết quả tự nhiên của khát vọng lâu đời muốn sống khỏe mạnh, thịnh vượng và làm đẹp không gian sống của họ. Bao hàm nhiều chủ đề và phương thức biểu đạt khác nhau, minhwa được sáng tạo từ sự gắn bó sâu sắc với các biểu tượng và sự kiện trong đời sống hằng ngày của người Hàn. Vì vậy, cả về nội dung lẫn triết lý, minhwa thấm đẫm một tâm thức rất riêng của Hàn Quốc. Dù minhwa không có vẻ tao nhã và nét đẹp tinh luyện của dòng tranh truyền thống Hàn Quốc thuộc giới nghệ thuật chính thống, bố cục hài hước, giản dị cùng cách sắp đặt phá cách và màu sắc táo bạo của chúng vẫn là những đặc trưng quan trọng của mỹ cảm Hàn Quốc.
Giàu tính biểu tượng và sức cuốn hút, minhwa ghi lại những hy vọng và niềm tin thường nhật của người Hàn qua nghệ thuật. Bộ sưu tập tranh cuộn treo truyền thống của chúng tôi đưa vẻ đẹp vượt thời gian ấy vào không gian của bạn với sự thanh lịch và ý nghĩa sâu sắc.
<Một phiên bản minhwa của mười biểu tượng trường thọ, và một bức minhwa vẽ hoa mẫu đơn cùng tảng đá có hình dáng kỳ lạ.>
Dù minhwa thường được vẽ mộc mạc, những đường nét mạnh mẽ; màu sắc rực rỡ; bố cục táo bạo, khác lệ; sự dí dỏm, hài hước và tinh thần lạc quan; những câu chuyện về tình yêu và sự phóng đại, cùng việc giễu nhại tính khuôn phép; và kỹ thuật tự do thể hiện qua cách sắp đặt hoa, côn trùng và động vật—tất cả hòa quyện để tạo nên triết lý nghệ thuật, cũng như chính sức sống, của người Hàn.
<Rồng trong minhwa là linh vật xua đuổi tà ma và bảo vệ con người khỏi tai ương. Đây là hình ảnh quen thuộc và được tin cậy trong đời sống thường nhật của người dân bình thường.>
<Hình ảnh một bình phong tám tấm. Tranh chim và hoa là loại minhwa phổ biến và được yêu thích nhất nhờ màu sắc rực rỡ, cấu trúc hài hòa, cũng như tính hữu dụng trong gia đình như một vật trang trí. Chim thường được khắc họa thành đôi trống mái, tượng trưng cho sự hòa hợp vợ chồng hoặc một mái ấm yên bình.>
Minhwa vẫn đang sống
Minhwa, từng giữ vị trí trung tâm trong đời sống hằng ngày của người dân bình thường, nay hầu như chỉ có thể được nhìn thấy trong bảo tàng và các sản phẩm thủ công truyền thống. Không còn ai treo tranh hổ hay mười biểu tượng trường thọ trong nhà nữa. Vậy điều đó có nghĩa là minhwa đã hoàn toàn biến mất? Hoàn toàn không. Minhwa được tái sinh trong thời hiện đại qua những hình ảnh trang trí trên tường vỉa hè ở các khu phố cũ, nhãn dán ô tô, ốp điện thoại di động, đồ dùng học tập, và cũng có thể được tìm thấy về mặt tinh thần trong những chiếc áo thun in các nhân vật hoạt hình nổi tiếng. Theo định nghĩa, minhwa là nghệ thuật của người dân bình thường. Chừng nào con người còn tồn tại, minhwa cũng sẽ còn tồn tại theo cách phản ánh hoàn cảnh, giá trị và văn hóa đang thay đổi của từng thời đại.
<Giấy dán tường làm từ hanji (giấy truyền thống Hàn Quốc) với họa tiết hổ minhwa.>
<Họa tiết minhwa trên ốp điện thoại di động và gương trang điểm bỏ túi.>
* Ảnh do Tổng cục Du lịch Hàn Quốc và Cục Di sản Văn hóa Hàn Quốc cung cấp.