Quốc ấn Hàn Quốc là di sản văn hóa kể lại bài học lịch sử qua những hình khối mạnh mẽ được khắc ghi trên đá.
<Một ngự ấn được sử dụng dưới thời Đại Hàn Đế quốc.>
Năm 2014, quốc ấn của Đại Hàn Dân Quốc trở về
Trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Hàn Quốc vào tháng 4 năm 2014, sau hội nghị thượng đỉnh Hàn Quốc - Hoa Kỳ với Tổng thống Park Geun-hye, Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama đã trao trả cho các đại diện Hàn Quốc một số di sản văn hóa, trong đó có chín ngự ấn được sử dụng dưới triều đại Joseon và Đại Hàn Đế quốc. Những di sản văn hóa được trao trả vào ngày hôm đó đã bị một sĩ quan thủy quân lục chiến Hoa Kỳ đưa trái phép khỏi Cung Deoksugung trong Chiến tranh Triều Tiên và được con cháu của vị sĩ quan này lưu giữ cho đến nay. Tại lễ trao trả, Tổng thống Obama giải thích: “Trong Chiến tranh Triều Tiên, một trung úy thủy quân lục chiến Mỹ đã mang về nhà một số ngự ấn và quốc ấn của Hàn Quốc. Có lẽ ông ấy không biết ý nghĩa lịch sử của những di sản văn hóa này.” Obama cũng trình bày chi tiết câu chuyện đằng sau việc trao trả các ấn, lưu ý rằng “sau khi vị trung úy qua đời, vợ ông nhận ra tầm quan trọng của những hiện vật này và bày tỏ mong muốn đưa chúng trở về quê hương.” Ông cũng nhấn mạnh: “Việc trao trả này là biểu tượng cho sự tôn trọng mà chúng tôi dành cho văn hóa và đất nước Hàn Quốc.”
Ngự ấn được nhà vua hoặc một quan chức triều đình do nhà vua chỉ định sử dụng để đóng biểu tượng quốc gia lên các văn kiện quan trọng, đồng thời thể hiện quyền uy và tính chính thống của nhà vua. Trong các thời kỳ quân chủ, Hàn Quốc nhận ấn từ các hoàng đế Trung Hoa. Tuy nhiên, sau khi tuyên bố thành lập Đại Hàn Đế quốc vào năm 1897, Hoàng đế Gojong đã ra lệnh ngừng sử dụng tất cả các ấn đang tồn tại trước đó, đồng thời cho chế tác một con ấn mới có thể thể hiện khát vọng của vị hoàng đế mới xưng đối với nền độc lập của đất nước trước sự lấn lướt của Nhật Bản. Con ấn này nằm trong số các di sản văn hóa được Tổng thống Obama trao trả và mang ý nghĩa đặc biệt đối với người Hàn Quốc.
<Các ngự ấn và quốc ấn được trao trả cho Hàn Quốc trong chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng thống Obama.>
Truyền quốc ngọc tỷ: Biểu tượng của quyền uy
Truyền quốc ngọc tỷ, ấn của hoàng đế Trung Hoa, là biểu tượng của trật tự thế giới lấy Trung Hoa làm trung tâm. Chu Nguyên Chương (Hoàng đế Hồng Vũ), người đã đánh đuổi quân Mông Cổ vào năm 1368 để trở thành hoàng đế đầu tiên của triều Minh, đã đấm xuống đất trong nuối tiếc và nói: “Cả trời và đất nay đã thành một nhà, nhưng vẫn còn một việc chưa hoàn tất. Điều hối tiếc lớn nhất của ta là không sở hữu được ngọc tỷ của triều trước!” Lời này ám chỉ ngọc tỷ hoàng gia mà hoàng đế Mông Cổ đã mang theo khi chạy trốn khỏi quân Minh.
Ngọc tỷ được cho là do Tần Thủy Hoàng, vị hoàng đế đầu tiên thống nhất Trung Hoa, cho chế tác và được chạm khắc từ một loại ngọc quý phát hiện sâu trong núi vào thời nhà Chu. Trên ấn khắc các chữ Hán mang ý nghĩa “trường thọ và thịnh vượng vĩnh hằng nhờ thiên mệnh.” Là con ấn quyền lực nhất thế giới vào thời điểm đó, không có hoàng đế Trung Hoa nào lại không tìm mọi cách để sở hữu nó. Khi nhà Tần sụp đổ, ngọc tỷ được dâng lên Hán Cao Tổ, hoàng đế đầu tiên của nhà Hán. Trải qua vô vàn biến cố thăng trầm, ngọc tỷ được truyền qua thời Tam Quốc và các triều đại Tống, Nguyên, Thanh. Chủ nhân cuối cùng được biết đến của ngọc tỷ là Tưởng Giới Thạch. Hiện vật này hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Cố cung Quốc gia ở Đài Loan, nhưng vẫn còn tranh luận liệu con ấn trong bảo tàng có phải là nguyên bản—mà một số người tin rằng đã thất lạc trong chiến trận vào giữa thế kỷ 10—hay là bản sao. Như vậy, trong văn hóa phương Đông, ngọc tỷ không chỉ là biểu tượng cho tính chính thống và quyền lực của nhà vua, mà còn là biểu tượng cho chủ quyền và thể chế chính trị của một quốc gia.
Quốc ấn của Đại Hàn Dân Quốc: Chứng nhân của nỗi đau và bi thương
Hàn Quốc đã có quốc ấn từ thời cổ đại. Vương quốc cổ Buyeo của Hàn Quốc sử dụng một con ấn gọi là “Ấn của Nhà Yeh.” Dù không có ghi chép xác thực về những con ấn được sử dụng trong thời Tam Quốc, người ta tin rằng quốc ấn rất có khả năng đã được đóng trên các hiệp ước ngoại giao ký với Trung Hoa. Sau một thời gian sử dụng quốc ấn do chính mình chế tác độc lập, Hàn Quốc bắt đầu nhận ấn từ Trung Hoa khi ảnh hưởng chính trị của nước này đối với láng giềng dần suy yếu từ thời Goryeo. Bên cạnh ấn vàng do nhà Kim của Trung Hoa gửi đến vào năm 1172, các triều Liêu, Nguyên và Minh của Trung Hoa cũng nhiều lần gửi ấn cho vua Goryeo. Trên một ấn vàng do Hoàng đế Hồng Vũ gửi cho Vua Gongmin vào năm 1370 có khắc dòng chữ “Ấn của Vua Goryeo.”
Vua Taejo, người sáng lập triều đại Joseon, đã trả lại quốc ấn Goryeo cho nhà Minh vào năm 1392 và nhiều lần thỉnh cầu một quốc ấn mới. Tuy nhiên, thỉnh cầu này không được chấp thuận dưới triều Taejo. Mãi đến năm 1403, thỉnh cầu mới được chấp thuận khi Hoàng đế Vĩnh Lạc của nhà Minh ban tặng một ấn vàng. Được gọi là “daebo” hoặc “eobo,” con ấn này chỉ được đóng trên các văn kiện ngoại giao với Trung Hoa cho đến năm 1636.
Số phận của quốc ấn thay đổi cùng với vận mệnh quốc gia. Vua Injo, người cuối cùng đã đầu hàng nhà Thanh của Trung Hoa sau các cuộc xâm lược của người Mãn Châu, bị buộc phải thực hiện một nghi lễ đầu hàng đầy nhục nhã. Ông trao quốc ấn do nhà Minh ban cho nhà Thanh, và sau đó nhận một quốc ấn mới. Con ấn được tất cả các vị vua Joseon về sau sử dụng là ấn do nhà Thanh ban, khắc nhiều chữ Hán khác nhau. Với sự sụp đổ của nhà Thanh, số phận của quốc ấn lại một lần nữa thay đổi. Khi Đại Hàn Đế quốc được thành lập vào năm 1897, Vua Gojong đã bãi bỏ quốc ấn từ Trung Hoa và chế tác một con ấn mới khắc các chữ có nghĩa là “Ấn của Hoàng đế.” Đây là lần đầu tiên sau hơn một thiên niên kỷ Hàn Quốc tự chế tác quốc ấn của mình. Nhưng ngay cả quốc ấn giành được sau nhiều gian khó này cũng biến mất trong những biến động hiện đại của ách thuộc địa và chiến tranh, để rồi cuối cùng mới trở về sau hơn 60 năm.
<Năm 1897, năm triều đại Joseon được tái sinh thành Đại Hàn Đế quốc, Vua Gojong được tôn lên địa vị hoàng đế. Ngự ấn này được Hoàng đế Gojong bí mật sử dụng nhằm ngăn chặn mối đe dọa đối với chủ quyền do người Nhật gây ra. Nó được đóng trên các bức thư do chính Gojong viết gửi lãnh đạo của một số quốc gia.>
Sự trở về của quốc ấn phản ánh cả nỗi nhục và niềm danh dự của dân tộc. Hành trình lưu lạc của quốc ấn Hàn Quốc suốt hơn nửa thế kỷ tại nhiều quốc gia xa lạ là một bức chân dung buồn về một quốc gia đã không bảo vệ được chủ quyền và một phần quan trọng trong lịch sử của mình. Quốc ấn của Đại Hàn Dân Quốc được thiết kế lần đầu vào năm 1949. Con ấn hiện đang được sử dụng được chế tác vào năm 2011.
<Quốc ấn của Đại Hàn Dân Quốc được sử dụng ngày nay. Ấn được trang trí bằng phượng hoàng và Mugunghwa (quốc hoa của Hàn Quốc), là quốc ấn thứ năm được chế tác kể từ khi Đại Hàn Dân Quốc thành lập.>
* Ảnh do Cục Di sản Văn hóa Hàn Quốc cung cấp.