Là nơi ở và trung tâm chính trị của các vị vua Hàn Quốc, những cung điện truyền thống là minh chứng tráng lệ cho mỹ học tinh tế của văn hóa truyền thống Hàn Quốc.
<Cung điện Gyeongbokgung, cung điện hoàng gia của triều đại Joseon ở trung tâm Seoul.>
Cung điện, tấm gương phản chiếu năng lực lịch sử và văn hóa của một thời đại
Đâu là nơi lý tưởng nhất để hình dung về văn hóa của một quốc gia? Hãy nghĩ đến những điểm du lịch mà mọi người thường ghé thăm khi du lịch ở các quốc gia khác. Một trong những nơi đầu tiên hiện lên trong tâm trí là các cung điện vĩ đại trên thế giới, như Lâu đài Warwick của Vương quốc Anh, Cung điện Versailles của Pháp, Lâu đài Osaka của Nhật Bản và Tử Cấm Thành của Trung Quốc. Với Hàn Quốc cũng vậy: là những di tích còn lại của lịch sử và văn hóa quốc gia, các cung điện ở Seoul là điểm đến không thể bỏ qua đối với du khách.
<Toàn cảnh mùa thu của Cung điện Deoksugung được bao quanh bởi các tòa nhà chọc trời hiện đại và núi Inwangsan ở trung tâm Seoul>
Với bề dày lịch sử đầy sắc màu hơn 600 năm, Seoul là biểu tượng của một thời đại và nền văn hóa của thời đại ấy. Những cung điện truyền thống vẫn còn tồn tại trong phạm vi thành phố đã chứng kiến nhiều khoảnh khắc lịch sử.
<Geunjeongjeon là tòa nhà trung tâm của Cung điện Gyeongbokgung, nơi từng diễn ra các nghi lễ quốc gia quan trọng và đón tiếp sứ thần nước ngoài. Ngày nay, nơi đây nhộn nhịp du khách trong và ngoài nước.>
Cung điện Gyeongbokgung được xây dựng vào năm 1395, tọa lạc trên đường Sejong-ro, Seoul, là cung điện chính thức của triều đại Joseon. Bị thiêu rụi trong Chiến tranh Imjin, cung điện được Heungseon Daewongun, cha của một trong những vị vua cuối cùng của triều đại Joseon, cho xây dựng lại vào năm 1867. Nơi đây lưu giữ nhiều bảo vật quốc gia, bao gồm Cổng Geoncheonmun, tháp đá mười tầng của Chùa Gyeongcheonsa, Geunjeongjeon, Jagyeongjeon, Gyeonghoeru, Sajeongjeon, Gwanghwamun và một tháp tưởng niệm từ Chùa Beopcheonsa.
<Đình Hyangwonjeong phản chiếu trên mặt hồ tĩnh lặng giữa sắc lá thu rực rỡ tại Cung điện Gyeongbokgung>
Cung điện Changdeokgung tọa lạc tại Waryong-dong, Seoul. Được xây dựng vào năm 1405, đây là cung điện được bảo tồn tốt nhất trong năm cung điện của triều đại Joseon và vì vậy đã được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới vào năm 1996. Nơi đây có Donhwamun, tháp cổng cổ nhất ở Seoul, cũng như Injeongjeon, Daejojeon, Seonjeongjeon và Biwon (còn gọi là Khu vườn Bí mật). Seoul còn có một số cung điện truyền thống khác với lịch sử lâu đời, bao gồm Cung điện Deoksugung ở Jeong-dong và Cung điện Gyeonghuigung (hiện chỉ còn lại ba tòa nhà), được xây dựng vào năm 1617.
<Vẻ tráng lệ kiến trúc: Góc nhìn từ trên cao của Chính điện Ngai vàng (Geunjeongjeon) và quần thể Lầu Gyeonghoeru tại Cung Gyeongbokgung>
<Cung điện nổi: Hình bóng uy nghi của Lầu Gyeonghoeru phản chiếu giữa mây và nước tại Cung Gyeongbokgung>
Hiện thực hóa lý tưởng chính trị Nho giáo thông qua kiến trúc
Các cung điện của triều đại Joseon thấm đẫm mỹ học tinh tế của văn hóa truyền thống Hàn Quốc. Cung điện là nơi nhà vua và các quan lại bàn luận quốc sự, đồng thời cũng là nơi sinh sống của vua, hoàng hậu và nhiều người hầu trong cung. Cung điện là một không gian đa diện, đầy những hoa văn trang trí và công trình giàu ý nghĩa biểu tượng. Với vị trí vật lý và tư tưởng là trung tâm chính trị, kiến trúc cung điện hướng đến việc hiện thực hóa lý tưởng chính trị của triều đại thông qua các hoa văn và công trình biểu trưng cho uy quyền của ngai vàng. Vì cung điện cũng là nơi cư trú của những con người “thực” trong đời sống thường nhật, nên khắp nơi đều có các trang trí thể hiện mọi khát vọng và trí tưởng tượng của con người, cùng những cấu trúc nhằm biến nơi đây thành không gian gần gũi và cuốn hút hơn. Các trang trí cung điện, được bố trí theo đặc điểm không gian của từng cung, hé lộ bản chất lý tưởng chính trị của triều đại Joseon và cuộc sống mà triều đại ấy mơ ước cho thần dân. Những tác phẩm điêu khắc, hội họa, họa tiết và công trình tượng trưng, đại diện cho các giá trị và uy quyền của triều đại Joseon chứa đựng khát vọng mãnh liệt của người Hàn xưa: xây dựng một nền quân chủ vững mạnh, thực sự tôn trọng và phụng sự nhân dân.
<Nghi lễ đổi gác của Vệ binh Hoàng gia tại Cung Gyeongbokgung. Các vệ binh mặc quân phục rực rỡ thời Joseon tái hiện nghi lễ truyền thống trước Cổng Heungnyemun.>
| Loại công trình | Hình ảnh | Mô tả |
|---|---|---|
| Jeon |  |
Là loại công trình lớn nhất và cao nhất trong cung điện hoàng gia truyền thống Hàn Quốc, jeon cũng giữ vị thế quan trọng nhất. Những công trình mang danh xưng này thường là nơi ở của vua, hoàng hậu, vương đại phi và các bậc trưởng thượng trong hoàng tộc. Ví dụ: Geunjeongjeon, Gangnyeongjeon, Gyotaejeon, Jagyeongjeon Geunjeongjeon, Gyeongbokgung |
| Dang |  |
Có quy mô tương tự jeon, dang thấp hơn một bậc về tầm quan trọng. Trong khi jeon mang tính chính thức và trang nghiêm, dang được dùng cho các mục đích riêng tư hơn—thường là nhà phụ của một jeon hoặc công trình trung tâm của một không gian phụ thuộc. Ví dụ: Yanghwadang, Heejeongdang, Myeongryundang Heejeongdang, Changdeokgung |
| Hap/Gak |  |
Dù không đúng trong mọi trường hợp, các loại công trình này thường là phần phụ hoặc đảm nhiệm vai trò hỗ trợ cho jeon hoặc dang. Ví dụ: Yangjeonghap, Ilsinhap, Gyujanggak, Dongsipjagagak, Gonryeonghap Gyujanggak, Changdeokgung |
| Jae/Heon |  |
Những tên gọi này được gắn cho nơi ở của các thành viên hoàng tộc không thuộc hoàng gia trực hệ, sống bên ngoài khu chính của cung điện, hoặc của các quan lại cấp cao trong triều đình. Jae được dùng cho không gian sinh hoạt, trong khi heon được dùng trong tên gọi của các công sở thực hiện chức năng quốc gia. Ví dụ: Nakseonjae, Jipokjae, Yeongchunheon, Jeonggwanheon Nakseonjae, Changdeokgung |
| Ru |  |
Là công trình được xây cao trên mặt đất, có maru (sàn gỗ mở) giống như wondumak (lều truyền thống được chống bằng chân cột, không có tường) nhằm thông gió tốt và tránh độ ẩm quá mức, ru được sử dụng cho việc nghỉ ngơi và thưởng ngoạn. Ví dụ: Gyeonghoeru, Gwanghanru, Yongmuru Gyeonghoeru, Gyeongbokgung |
| Jeong |  |
Jeong là một công trình dạng đình, được sử dụng làm không gian nghỉ ngơi hoặc tổ chức yến tiệc. Có chức năng và mục đích tương tự ru, jeong có quy mô nhỏ hơn và dùng cho những dịp riêng tư, trong khi ru lớn hơn và chủ yếu được dùng cho các sự kiện do triều đình chủ trì. Ví dụ: Hyangwonjeong, Cheonguijeong, Sayangjeong, v.v. Hyangwonjeong, Gyeongbokgung |
<Đặc điểm kiến trúc của các cung điện cổ Hàn Quốc.>
<Nakseonjae, một công trình trong Cung điện Changdeokgung được xây dựng vào năm 1847 (năm thứ 13 triều Vua Heonjong).>
<Hyangwonjeong, một đình nghỉ bên Hồ Hyangwonji, nằm ở phía bắc Cung điện Gyeongbokgung.>
Phong thái và vẻ thanh nhã của đời sống
Các cung điện Hàn Quốc ban đầu được thiết kế như những thế giới biểu tượng của hệ tư tưởng chính trị Nho giáo. Tuy nhiên, chúng cũng lưu giữ dấu ấn của thẩm mỹ và cảm xúc đặc trưng riêng của Hàn Quốc. Cung điện được trang hoàng như một chốn tĩnh lặng, thanh khiết, với những thiết kế giản dị và thuần khiết mà người Hàn yêu chuộng. Bản sắc của Gyeonghoeru, một công trình tiêu biểu của Cung điện Gyeongbokgung, được thể hiện rõ qua hồ nước nơi công trình tọa lạc cũng như ba hòn đảo nhân tạo trong hồ. Ba hòn đảo này tượng trưng cho ba ngọn núi huyền thoại trong Đạo giáo Trung Hoa, trong đó Gyeonghoeru được xây trên hòn đảo lớn nhất. Vì vậy, Gyeonghoeru là “thế giới ẩn sĩ” riêng của cung điện, nơi nhà vua và các quan lại có thể hóa thân thành những ẩn sĩ, tạm rời xa mọi ưu phiền của thế gian.
<Gyeonghoeru, được xây dựng trên hồ phía tây bắc của Geunjeongjeon tại Cung điện Gyeongbokgung, là nơi tổ chức yến tiệc dành cho sứ thần nước ngoài hoặc các dịp đại lễ quốc gia.>
<Japsang trang trí mái của Gyeonghoeru. Japsang là các tượng nhỏ mô phỏng ẩn sĩ, tăng sĩ Phật giáo, những nhân vật có dáng vẻ kỳ dị và quái vật. Chúng vừa là vật trang trí, vừa là thần hộ vệ của công trình.>
<Ngói mái của Gyeonghoeru được trang trí với rồng và phượng hoàng, biểu tượng của nhà vua.>
Những tảng đá có hình dáng kỳ lạ, các chậu đá cùng hồ nước bằng đá biến một không gian sống bình thường thành nơi tựa như một bức tranh sơn thủy. Juryeon, những tấm bảng gỗ hoặc giấy có khắc hoặc viết các câu thơ hay câu văn treo trên cột, là “những bức tranh thi ca” làm đậm thêm bầu không khí trữ tình và nâng tầm vị thế của công trình. Yeongyeongdang, Nakseonjae, Hanjeongdang và các đình trong Hậu hoa viên của Cung điện Changdeokgung nổi tiếng với vẻ đẹp nhiều tầng lớp. Các bản dịch juryeon tại từng công trình đều có sẵn, mang đến cho du khách cơ hội tuyệt vời để cảm nhận sự tao nhã trong văn chương của người Hàn Quốc xưa.
<Lầu Juhapru và ao Buyongji phủ đầy hoa sen bên trong Cung điện Changdeokgung.>
Những chi tiết trang trí trên tường gạch làm cho không gian sống trở nên đẹp đẽ và giàu ý nghĩa. Tường gạch hiện diện khắp nơi trong cung điện, từ khu ở của Thái hậu đến các không gian mở, khu nơi Thế tử đọc sách hoặc nghỉ ngơi, và thậm chí cả khu sinh hoạt của các cung nữ. Bức tường gạch của Jagyeongjeon trong Cung điện Gyeongbokgung nổi tiếng không chỉ bởi sự tinh xảo của họa tiết hoa mà còn bởi những ước vọng rất đỗi nhân văn mà nó gửi gắm. Bức tường gạch tại khu ở của Vương hậu trong Cung điện Changdeokgung được trang trí bằng chữ Hán chỉ “nam giới”, thoạt nhìn dường như không tương hợp với khí chất vương giả của cung điện. Việc sử dụng họa tiết này cho thấy việc phụ nữ trong vương thất sinh được con trai từng có ý nghĩa quan trọng đến nhường nào.
<Bức tường hoa tuyệt đẹp của Jagyeongjeon, Cung điện Gyeongbokgung.>
Các họa tiết ống khói đóng vai trò quan trọng trong việc biến đổi bầu không khí của hậu hoa viên trong các công trình cung điện, từ tối tăm, hiu quạnh trở nên sáng sủa và dễ chịu. Các họa tiết thường là mười biểu tượng truyền thống của sự trường thọ, những biểu tượng may mắn như dơi, hạc, sao biển hoặc mặt nạ quỷ, hoặc các chữ Hán thể hiện lời cầu nguyện cho hạnh phúc, trường thọ, phú quý, bình an và sức khỏe. Tất cả các họa tiết đều phản ánh khát vọng căn bản của con người về một cuộc sống viên mãn và thịnh vượng.
<Một ống khói của Cung điện Changdeokgung được trang trí bằng chữ Hán tượng trưng cho sự trường thọ.>
* Hình ảnh được cung cấp bởi Tổng cục Du lịch Hàn Quốc và Cục Di sản Văn hóa Hàn Quốc.